Главная Обратная связь

Дисциплины:






Теориялық түсінік.



Серіпімді соқтығысу кезіндегі импульстің сақталу заңын зерделеу

Жұмыстың мақсаты:Денелердіңсерпімді соқтығысу кезіндегі импульстің сақталу заңын тәжірибе жүзінде тексеру немесе әртүрлі шарлардың әсерлескенге дейінгі және әсерлескеннен кейінгі импульстардың сақталу заңын анықтау.

Құрал- жабдықтар: көлбеу науаша, зертханалық тұрғы, ақ және көшірме қағаз, массасы әр түрлі шарлар, ұзын сызғыш немесе өлшеуіш таспа,таразы.

Теориялық түсінік.

Тұйық жүйе деп сыртқы күштер әрекет етпеген жағдайда жүйеге енетін денелер бір-бірімен ішкі күштер арқылы ғана әрекеттесетін жүйені айтады. Дененің массасы m және жылдамдығы υ көбейтіндісіне тең шама дене импульсі немесе қозғалыс мөлшері деп аталады.

Импульстің сақталу заңы: (1)

Тұйықталған жүйеде денелердің әсерлесуіне дейінгі және әсерлесуден кейінгі импульстары тең болады. Ал серіпімді соқтығысу дегеніміз әсерлесуге дейін неше дене болса,әсерлесуден кейін де сонша дене болып қозғалатын соқтығыс.

Импульстің сақталу заңы:Тұйық жүйеде барлық денелердің векторлық қосындысы уақыт бойынша өзгермейді немесе тұйық жүйенің қорытқы импульсі жүйеде өтіп жатқан кез келген өзгерістер кезінде өзгермей тұрақты болып қалады.

 

Шардың құлау уақыты өзгермейді, себебі екі дененің де құлау биіктігі тең. Ал құлау уақытын табу формуласы :

шарлар горизонталь бағытта бірқалыпты қозғалатындықтан .

+

осы өрнекті пайдаланып импульстің сақталу заңына тәжірибе арқылы зерттеу жүргіземін.

Гипотеза:

1) Дене импульсі дененің жылдамдығына және массасына тәуелді болуы мүмкін.

2) Егер денелердің өзара әрекеттесуі тұйық жүйеде орындалады деп есептесек, шарлардың серпімді соқтығысуы кезінде импульстің сақталу заңы орындалуы мүмкін.



Сызбасы:

Жұмыс барысы:

1. Тұрғыға көлбеу науаны орнатып, массасы шарды бас жағына бекітемін.

2. Кесте сызып аламын.

3. Массасы ар домалағаннан кейін жылдамдық алады, көлденең бағытта қашықтықты ұшады.Оның ұшу қашықтығын кестеге жазамын.

4. Тәжірибені тағы қайталаймын, алдын ала науаның шетіне массасы кішкентай шарды ( . Екі шар соқтығысқаннан кейін шарлар екі түрлі жылдамдық алады , сәйкесінше екі түрлі ұшу қашықтығына ие болады .

5. Осылайша шарлардың массасын өзгертіп, бірнеше рет кайталаймын.

6. Алынған сандық мәліметтерді кестеге енгіземін.

7. Есептеймін, теңдіктің орындалатынын тексеремін = бұл мына теңдікке эквивалентті = немесе (

8. Өлшеу қателіктерін анықтаймын.

9. Қорытынды жазамын.

,кг ,кг , ,
0,1 0,055 0,555 0,206 0,632 0,0555 0,0206 0,03476 0,05536
0,055 0,02 0,531 0,278 0,755 0,0292 0,01529 0,0151 0,03039
0,1 0,02 0,534 0,381 0,864 0,0534 0,0381 0,01728 0,05538
                 
                 

Есептелуі:

Қателік анықтау:

 

, -әрекеттескеннен кейінгі екі дененің импульстарының қосындысы

р═


Абсолют қателік:
Салыстырмалы қателік :

Немесе

:

Қорытынды:

Мен жұмыстың барысында шарлардың серіпімді соқтығысуы кезіндегі импульстің сақталу заңын тәжірибе жүзінде тексердім. Тұйықталған жүйеде шардың әсерлесуге дейінгі импулсі, оның басқа шармен әсерлесуінен кейінгі импульстарының қосындысына тең болды. Шардың импульсі шардың массасына, жылдамдығына және оның ұшу қашықтығына тәуелді. Жұмыс алдында қойылған гипотеза дәлелденіп, қойған мақсатыма жеттім.

 





sdamzavas.net - 2017 год. Все права принадлежат их авторам! В случае нарушение авторского права, обращайтесь по форме обратной связи...