Главная Обратная связь

Дисциплины:






Кесте. Нәрестелердің өмірінің алғашқы 3 айында тәуліктік тұтынатын аминқышқылы мөлшері.



Аминокислоты Амин қышқылдары г/кг г / кг Вид вскармливания Азықтандыру түрі Аминокислоты Амин қышқылдары г/кг г / кг Вид вскармливания Азықтандыру түрі
естественное табиғи искуственное жасанды естественное табиғи искуственное жасанды
Валин Валин Лейцин Лейцин Изолейцин Изолейцин Фенилаланин Фенилаланин Метионин Метионин 0078 0078 0270 0270 0088 0088 0092 0092 0034 0034 0097 0097 0279 0279 0097 0097 0100 0100 0057 0057 Треонин Треонин ЛЛизин Триптофан Триптофан Гистидин Гистидин 0074 0074 0114 0114 0037 0037 0030 0030 0185 0185 0114 0114 034 034     0034 0034

 

96 сурет. Ана сүті мен сиыр сүтіндегі алмастырылмайтын амин қышқылдарының арақатынасы

 

Ашық түсті – ана сүті; сызылғандар – сиыр сүті; а - гистидин; б - изолейцин; в - лейцин; г - лизин; д - метионин; е - фенилаланин; ж - треонин; з - валин; и - цистин.

 

97.Среднее содержание жирных кислот в женском (1) и коровьем (2) молоке.97-сурет.Ана сүтінің (1) және сиыр сүтінің (2) құрамындағы май қышқылдарының орташа құрамы

 

1-а –эссенциальды Май қышқылдары; - басқа да қанықпаған май қышқылдары;2

в- қаныққан май қышқылдары.

Ана сүтімен қоректендіру кезінде майдың құрамы мен мөлшері маңызды қызмет атқарады, сондай-ақ ана сүтінің 47% энергетикалық құндылығы майдың есебінен толықтырылады.Ана сүті майының негізгі компоненті үшглицеридтер болып табылады,соның ішінде стеарин қышқылы глицеролмен сыртқы жағдайда,ал пальмитин ішкі жағдайда қосылады. Жаңа туылған нәрестенің алғашқы айларда ұйқы безі липазасының белсенділігі төмен,ал коньюгерленген өт қышқылдарының концентрациясы критикалық төменгі шекара нормасына жақын болғандықтан,майлардың гидролизі күрделі жолмен жүреді, әсіресе көміртек тізбегі ұзынырақ (стеарин,пальмитин) қаныққан май қышқылдарының еруі қиындайды.Ана сүті құрамындағы жеңіл гидролизді және майдың бөлшектік гидролиз өнімдерінің толық абсорбциялануын қамтамасыз ететін, пальмитин қышқылының мөлшері төмен болады. Сиыр сүтіннің үшглицеридтерінде молекулалар саны көбірек болады,әсіресе пальмитин қышқылы глицеролмен 2-ші және 3-ші позицияда байланысқан түрде болып, ұйқы безінің липазасымен гидролизденгенде бос май қышқылдары оңай түзіледі,әрі қарай олар кальциймен тез сабынданады (әсіресе сиыр сүті) және тез шығарылады. Осылайша,сиыр сүтінің үшглицеридіндегі өнім құндылығы ана сүтіне қарағанда төмен болады.Ана сүтінің майды сіңіру коэффициенті өмірінің алғашқы аптасында 90% болады, ал сиыр сүті 60% құрайды.Кейіннен сүттегі майдың сіңірілу коэффициенті көтеріледі,бірақ ерекшеліктері сақталады.Осылайша майдың сіңірілу коэффициенті ана сүтінде 95% ,ал сиыр сүтінде - 85% ға жетеді.



Таблица 91. Соотношение уровня жирных кислот в жире женского и коровьегоКесте 91. ана сүті мен сиыр сүтіндегі май қышқылдарының қатынасы молока.
Жирные кислоты, %Майлы қышқылы% МолокоСүт Жирные кислоты, %Майлы қышқылы% МолокоСүт
женскоеәйелдер коровьеСиыр женскоеәйелдер коровьеСиыр
А. Насыщенные:A. Қаныққан: маслянаяМай қышқылы капроноваяКапрон қышқылы каприловаякаприл қышқылы каприноваяКаприн қышқылы лауриноваяЛаурин қышқылы миристиноваяМиристин   0,2 ± 0,10,2 ± 0,1 0,1 ± 0,10,1 ± 0,1   0,1 ± 0,20,1 ± 0,2   0,6 ± 0,40,6 ± 0,4   4,7 ± 2,24,7 ± 2,2   7,9 ± 1,57,9 ± 1,5 3,7 ± 0,53,7 ± 0,5 3,5 ± 0,23,5 ± 0,2 1,2 ± 0,21,2 ± 0,2 3,2 ± 0,73,2 ± 0,7 3,3 ± 0,13,3 ± 0,1 11,8 ± 1,511,8 ± 1,5 пальмитиноваяпальмитин стеариноваястеарин Б. Ненасыщенные:B. Қанықпаған: пальмитоолеиноваяпальмитинолейн олеиноваяолеин линоленоваяЛинолен линолеваялинол 26,7 ± 2,726,7 ± 2,7 8,8 ± 1,78,8 ± 1,7   3,4 ± 1,03,4 ± 1,0 37,4 ± 3,737,4 ± 3,7 1 0,6 ± 2,9 0,6 ± 2,9 38,6 ± 4,738,6 ± 4,7 10,1 ± 1,210,1 ± 1,2 3,2 ± 0,73,2 ± 0,7 17,7 ± 4,617,7 ± 4,6 1,7 ± 0,71,7 ± ​​0,7 2,1 ± 0,72,1 ± 0,7

 

Алайда Хотя количества жира в женском и коровьем молоке почти одинаково (3,5 -3,8%), по своему составу жир женского молока значительно отличается от жира коровьего молока, (рис. 97).ана сүті мен сиыр сүтінің майлылығы бірдей болғанымен (3,5 -3.8%), ана сүтінің майы сиыр сүтінің майынан ерекшеленеді (Cурет. 97). 97-суреттен Как видно из рис көруге болатындай, ана сүтінің май құрамында адам ағзасында, әсіресе сәбидің алғашқы жылдарында, синтезделмейтін қанықпаған эссенциальді май қышқылдары басым болып келеді. 97, в составе жира женского молока преобладают ненасыщенные эссенциальные жирные кислоты, которые не синтезируются в организме человека и особенно ребёнка первого года жизни.Олар жалпы май қышқылдарың 11% құрайды. Они состВ коровьем молоке эссенциальные жирные кислоты содержатся в незначительном количестве.Сиыр сүтінде эссенциалды май қышқылдары аз мөлшерде кездеседі. Бұл Это объясняется тем, что при сычужном пищеварении, свойственном жвачным животным, происходит гидрогенизация полиненасыщенных жирных кислот, которые поступают с кормом.күйіс қайыратын жануарларға азық-түлікпен түсетін көпқанықпаған май қышқылдарының гидрогенизациясы болатын іріткі ас қорыту тәндігімен түсіндіріледі. Көпқанықпаған май қышқылдарының жоғары құрамы әйел сүті майының төмен балқу нүктесін қамтамасыз етеді.

Ана сүтінің құрамында май қышқылдары бар, олар 4 тен 22 көміртек атомынан құралған. Төмен қаныққан май қышқылдары ішекті тітіркендіретін болғандықтан, бұл асқазан- ішек жолдарының функциясына әсер етеді.

Ана сүтінде линол және арахидон қышқылдарының көлемі сиыр сүтіне қарағанда айтарлықтай жоғары.Сонғысы алмастырылмайтын қышқылдарға жатады,себебі олар ағзада синтезделмейді.В составе жира женского молока имеются жирные кислоты, цепи которых образованы от 4 до 22 углеродных атомов, что отражается на функции желудочно-кишечного тракта, так как низшие насыщенные жирные кислоты могут раздражать кишечник (табл. 91)В женском молоке содержание линолевой и арахидоновой кислот значительно выше, чем в жире коровьегоЛинол қышқылының құрамы ана сүтінде сиыр сүтіне қарағанда 5 есе жоғары. Сүт қоспаларында сиыр сүтін араластыратындықтан болғандықтан линол қышқылының құрамы маңызды мөлшерденде төмен болады. Во- первых, в настоящее время установлено, что наличие эссенциальных ненасыщенных жирных кислот значительно повышает процент усвояемости белка (выделение азота с калом существенно уменьшено).Біріншіден, қазіргі уақытта дәлелденгендей, маңызды қанықпаған май қышқылдарының болуы ақуыз сіңімділігін (нәжісте азот шығару айтарлықтай азаяды) айтарлықтай жақсартады деп табылған. Этим частично объясняется более низкая потребность в белке при естественном вскармливании, чем при искусственном.Бұл ішінара жасанды тамақтандыруға қарағанда, табиғи тамақтандыру кезінде ақуызға қажеттілік төмен болатынын түсіндіреді. Табиғи тамақтандыру кезінде баланың алғашқы жалдарында 1 кг массаға 2-2,5 г ақуыз жеткілікті болады, ал сиыр сүтімен тамақтандырғанда ақуыз қажеттілігі 2 есе артады: 3,5-4 г/кг. При естественном вскармливании ребёнку на первом году жизни для правильного развития достаточно 2 - 2,5 г белка на 1 кг массы телпри вскармливании коровьим молоком потребность в белке почти в 2 раза выше: 3,Кроме того, непредельные жирные кислоты способствуют проявлению физиологического действия витаминов (тиамин, аскорбиновая кислота), повышают сопротивляемость организма инфекциям и т. д.Сонымен қатар, қанықпаған май қышқылдары дәрумендердің физиологиялық әсерін күшейтеді (тиамин, аскорбин қышқылы), ағзаның жұқпаларға төзімділігін жоғарлатады және т.б.

Май қышқылдарының құрамы ОЖЖ қызметіне ықпал етеді. Жануарларға тәжірибе жасау кезінде, оларды көбіне қаныққан май қышқылдарынан тұратын майлармен қоректендіргенде, ОЖЖ-де қозу, тежелуге қарағанда басым болатындығы анықталған. Әсіресе, көмірсулардың 20-22 атомдық тізбегінен тұратын арахидон қышқылының мәні ерекше; бұл қышқыл жүйке ұлпасының құрамына кіре отырып,оның функциясына әсер етеді.

Сиыр сүтінің майындағы милистин және лаурин қышқылдарының көп мөлшері қан сарысуындағы холестерин деңгейінің жоғарылауына асер етеді.

Көптеген қанықпағын май қышқылдарының туындылары гормондар қызметін атқарады. Ана сүтінің құрамында Е және F простагландиндері және олардың туындылары болады.

Состав жирных кислот оказывает влияние на деятельность ЦНС Большое значение имеет высокая концентрация в жире женского молока фосфатидов. Ана сүтіндегі фосфатидтеріңің жоғары концентрациясы маңызы зор.В жире молозивного молока содержится 6,1% фосфатидов, в зрелом - 1,7%, а в конце лактации - 0,8%;Уызды сүттің майында-6,1% фасфотиттер,жетілген сүтте-1,7%, және лактация соңында - 0,8%; сиыр сүтінің майындағы фосфатидтер құрамы в жире коровьего молока фосфатиды содержатся в пределах 0,049 - 0,058 %.0,058% - 0,049 шамасында болады.Фосфатидтер тамақтың асқазанға және он екі елі ішекке кедергісіз түсуіне ықпал етіп,ал ол өз кезегінде ары қарай өттің ішекке ерте жеткілікті мөлшерде түсуін қамтамасыз етіп және аш ішектің жоғарғы бөлігіндегі майлардың сіңірілуін жандандырады. Фосфатидтердің арасында негізгі орын алтын лецетинФосфатиды обусловливают замыкание привратника при переходе пищи в двенадцатиперстную кишку, что обеспечивает равномерную эвакуацию из желудка, более раннее и обильное поступление в кишечник желчи и более интенсивную резорбцию жира в верхних отделах тонкого кишечника. балласт майларының тұрып қалуына кедергі болып,ағзадағы ақуыздын синтезделуіне себепкер болады.Фосфатиды, среди которых основное место занимает лецитин, ограничивают отложение балластного жира и способствуют синтезу белка в организме.

Сонымен қатар майдың сіңуінде және ыдырауында айырмашылықтар бар. Имеется также различие в расщеплении и всасывании жиров.Абсорбционный коэффициент жира женского молока даже у детей первых дней жизни составляет более 90 %, в то время как этот коэффициент коровьего молока бывает менее 60%.Сиыр сүтінің сіңіру коэффициенті кемінде 60% -ды құрайды, ал ана сүтінің майының сіңіру деңгейі, тіпті балалар өмірінің алғашқы күндері 90% астам болады. Оның негізгі Это объясняется двумя причинами.екі себебі бар.Әйелдер сүтінде фермент липаза бар,оның әсері Рн 7,0 болғанда ғана әсерленеді. Лактация барлық кезеңінде оның белсенділігі 3-тен 3,5 ЕД/мл дей болып,ол лактация барысында көп өзгермейді. Адам сүтіндегі трибутираза-липазасының белсенділігі сиыр сүтіне қарағанда 20 - 25 есе артық, тіпті, кейбір авторлардың айтуынша 100 пайыздан артық болуы мүмкін.Сүттегі майдың липазамен ыдырауы асқазандағы қышқылдың белсенділігін арттырып,оның эвакуаторлық қызметін реттеп,оның ықпалынан ұйқы безінің сөлі ерте шыға бастайды. Яғни , табиғи тамақтануда майдың қорытылуы және сіңірілуі жеңіл өтеді,ас қорытылу қиындықа соқпайды.

Ана сүтіндегі майдың тез, оңай сіңуінің тағы бір себебі триглецеридтегі май қышқылдардың стереохимиялық орналасуында. Липазаның стеарин қышқылының сыртқы орналасуында, өт қышқылының әсерлесуінен белсенділігі арта түседі.

Адам сүтіндегі сүт қаныттың (лактоза) мөлшері жануарлардың сүтіне қарағанда әлдеқайда жоғары. Сонымен қатар сүт қанытының сапасы жағынан да кейбір айырмашылықта бар . Әйел сүтінде β-лактоза, ал сиыр сүтінде - ɑ-лактоза бар. Әйел сүтінің В-лактозасы сиыр сүтінің а-лактозасымен салыстырғанда ішекте ұзақ сіңеді және тоқ ішекке жетіп үлгереді,нәтижесінде грам-оң бактериалды флораның өсуін белсендетеді, β-лактоза В тобынын дәрумендерінің синтезін ынталандырады және липидтердің құрамына әсер етіп, лецетиннің мөлшерін көбейтіп ,нейтральды майды мөлшерін азайтады. Ана сүтінде лактозамен қатар сахароза,сирек мальтоза, ал моносахаридтердің арасынан фруктозада кездеседі.Фруктоза барлық сүт сынамаларында табыла бермейді. Жетілген сүттегі қанттың көбеюі, уызбен салыстырғанда, лактозаның себебінен пайда болады,бірақ сахароза азая бастайды. Ана сүтіндегі олигоаминоқаныттың көп мөлшерде болуы бифидобактериялардың өсуіне ықпалын тигізіп, сол себепті оны бифидус- фактор деп атайды. Ана сүтінің бифидогендігі сиырға қарағанда 40 есе жоғары. Қанттардың арасындағы лактазаның болуының биологиялық маңызы зор,себебі оның құрамындағы моносахарид- галактазаның болуы, глюкозаға қарағанда,бала жаңа туылған кезінде тікелей мидың галактозосереброзиттерін синтезделуіне мол әсерін тигізеді.

Ана сүті және сиыр сүтінің көміртек құрамының айырмашылығы әсіресе сүтті қоспаларын дайындағанда білінеді, себебі қоспаларды дайындағанда тек сиыр сүтін емес, сонымен қатар екі моносахаридтен тұратын фруктоза және глюкозадан, байытылған сахарозаның көп мөлшерін пайдаланады. Сондықтан да жасанды тамақтандыру кезінде галактозаның меншікті салмағы, глюкоза мен фруктозаның көбеюіне байланысты төмендейді.Бұның өзіндік биологиялық маңызы бар, фруктозаның метоболизмінен түзілген триозофосфат гипергалактацидемияның әсерінен ацидозды күшейтеді. Бұл әсіресе жаңа туылған сәбилерде ескерілуі қажет. Ары қарай фруктозаның рөлі анығырақ байқалады, себебі ол бірқатар заттардың (сфинголипидтерің, нуклеин қышқылдарының, гликопротеиндердің және т.б.) синтезіне және глюкуроноконъюгация көмегімен ағзаны тазартуға қатысады. Сонымен қатар, лактоза мөлшерінің азаюы ішектің негізінен грамм теріс бактериалардан тұратын, бактериалды флорасына белгілі бір әсерін тигізеді.

Қанттың салыстырмалы төменгі молекулалық массасына байланысты жоғары осмостық белсенділікке ие болады, әсіресе ол сіңіру процесі жүретін аш ішекте айқын көрінеді.Ана сүтінде моносахаридтерге қарағанда энергетикалық құндылығы 2 есе көп, ал осмолярлығы сондай болып келетін дисахаридтер(лактоза) кездеседі. Бұл электролиттермен байланысқанда 300 мОсм / л ішек құрамының осмолярлығын анықтайтын осмостық тепе теңдікті қамтамасыз етеді. Осмолярлықтың жоғарлауы сүт қоспаларын қантпен байытылған кезде болады. Бұл әдетте жағымсыз. Әйел және сиыр сүті минералдық құрамы бойынша ерекшеленеді (кесте 92).

 

Кесте 92. ана сүті мен сиыр сүті минералды құрамы ( ДДҰ тамақтану комитеті.1961).
Құрамы Сүт Құрамы Сүт
әйелдер Сиыр әйелдер Сиыр
Күлділігі, г / л Хлор ммоль / л Натрий, ммоль / л Калий, г / л Кальций, г / л Магний, г / л 2.1 0,33 0,04 7.2 1.25 0,12 Фосфор, г / л Күкірт, г / л Мыс, г / л Йод г / л Темір, г / л Мырыш, г / л 0,15 0,14 0,0004 0,00007 0,0015 0,0053 0,96 0,30 0,0003 0,0002 0,001 0,0038

 

Кестеден көрініп тұрғандай ана сүтіндегі минералдық тұздардың мөлшері сиыр сүтімен салыстырғанда төменірек. Бұл құбылыс өте маңызды, себебі сәби өмірінің алғашқы айларында бүйректің экскреторлы қызметі төмен болғанда осмостық белсенді иондардың бала ағзасында жиналып қалуынын алдын алады. Сонымен қатар, ол натрийдің ерте шамадан тыс көбеюі егде жаста гипертонияның дамуына ықпал етеді деп саналады. Жекелеген элементтердің ара қатынасында елеулі айырмашылық бар. Мысалы, әйел сүтіндегі кальций және фосфор қатынасы 1: 2, ал сиыр сүтінде 1:1 тең. Бұл олардың сіңірілуіне қатысты болады (азық-түліктен сіңіру). Әйел сүтіндегі кальцийді сіңіру коэффициенті ( тағам рационындағы кальций мөлшерінің сіңірілген кальцийге қатынасы) 60%-тан астам құрайды, ал сиыр сүтінде 20%, бұл сүйек тінінің минералдану үрдісінде маңызды. Кальций сіңірілунің коэффициентіне белсенділіге әйел сүтінде сиыр сүтіне қарағанда жоғары болатын Д витамині елеулі әсер көрсетеді. Жаңа туылғандардың ағзасында кальций мен фосфор депосы жоқ болғандықтан, олар минералды заттарды тағамнан алады. Балалар ана сүтімен 1кг дене салмағымен 0,03 тен бастап 0,05 ке дейін (кальций мен фосфор), тәулігіне 0,006г/кг астам магний қабылдағанда алмасудың оптималды көрсеткіштері орын алады. Әйел сүті сиыр сүтімен салыстырғанда темір, мыс, мырышқа әлдеқайда бай. Алайда, бұл артықшылықтарына қарамастан, кальций, темір және мысқа деген бала ағзасының қажеттілігі әйел сүтімен ғана өтелмейді. Сондықтан, осы минералды заттардың мөлшерін табиғи тамақтандыру арқылы түзету қажет.

Сиыр сүттіндегі сілтілі-жерлік фосфат және лимон қышқылының жоғарғы деңгейі нәруыз деңгейімен қоса жоғары буферлікті қамтамасыз етеді. Сиыр сүтін пайдаланғаннан кейін асқазан ішіндегі ρH көрсеткішінің дұрыс деңгейіне жету үшін, ана сүтімен тамақтандырғанға қарағанда, көбірек тұз қышқылы бөлінуі керек. Әйел сүтінің гидролизі үшін, сиыр сүтін қорытуға қарағанда, асқазанда 3 есе кем асқазан сөлі қажет (тұз қышқылы және ферметтер).

Әйел сүтінде дәрумендердің мөлшері жылдық маусымға және емгізетін ананың тағамының дәрумендік құндылығына байланысты. Әйел сүтінде сиыр сүтіне қарағанда орташа есеппен майда еритін дірумендер(А,Д,Е) көп.(93кесте)

Сонғы жылдарды табылғандай, Д дәруменінің ана сүтінде белсенділігі оның деңгейіне қарағанда айтарлықтай жоғары,себебі ана сүтінде Д3 дәруменінің метаболиттері (25-гидроксихолекальциферол, 1,25-гидроксихолекальциферол), ағзада 100-1000 есе жоғары белсенділігі бар, таза Д3(холекальциферол) діруменіне қарағанда. Ана сүтіне қарағанда, сиыр сүтінде тиамин 2есе, рибофлавин 3есе,пантотен қышқылы 3-4 есе, биотин 5-6есе,витамин В12 10-11есе көп. Сиыр сүтін термоөндеуде және сұйылтқанда онын құрамындағы дәрумендер азайып кетеді, тағайындағанда соны ескеру керек ( сүтті дәрумен А,Д,С және т.б. байыту керек, жеміс шырынын және ботқаны ,құрамында дәрумен бар ерте тағайындау керек).
Таблица 93. Ана сүті мен сиыр сүтіндегі дәрумендердің құрамы  
  сүт, г/л
ана сиыр
дәрумен А Каротин жалпы А- дәруменнің белсенділігі, МЕ/л1 Тиамин Рибофлавин дәрумен D, МЕ/л2 Никотин қышқылы Пантотенов қышқылы Биотин Аскорбин қышқылы дәрумен Е 0,0006 0,00025 – 0,0004 2500 – 33000   0,0001 – 0,0005 0,0003 – 0,0018 4 – 6 0,0014 – 0,0018 0,0024 8,0 · 10-6 0,03 – 0,06 0,00018 0,0003 0,0001 – 0,0003 1200 – 1500   0,0014 – 0,002 0,001 – 0,0045 3 – 4 0,001 – 0,0045 0,003 – 0,004 3,0 · 10-5 0,004 – 0,022 0,00004

1 1 МЕ витамин А белсенділігіне тең 0,6 мкг β-каротина.

2 1 МЕ дәрумен D келеді ,25 мкг таза дәрумен D2.

Ана сүтінің биологиялық маңызы. Баланың денсаулығы, өсуі және үйлесімді дамуы тамақтану ерекшелігіне байланысты болады. Сәбидін құрсақтан тыс өмірге бейімделу барысында. өмірінің алғашқы күндері әсіресе анық байқалады. Жасанды тамақтандыруға қарағанда ,аурушандық деңгейі мен бала өлімі табиғи тамақтандыру кезінде аз болатыны белгілі. Бала жаңа туылғанда теріге ,тыныс алу мүшелерінің шырышты қабаттарына,асқорту жүйелеріне вирустар мен бактериялар қоныстанатыны анық. Бірақ өмірінін бірінші жылы сәбилер төмен резистентілікпен ерекшеленеді,себебі жеке жүйелердің құрылымы мен функцияларын анатомиялық және физиологиялық сипаттамаларымен бірге, белсенді иммунитеттің болмауына байланысты. Бала анадан алатын пассивтті иммунитет көбіне антиденелермен қамтамасыз етіліп ,ол иммуноглобулин G-дің қатарына жатады. Асқазан-ішек жолдарының бактериялық флорамен қоныстануы, белсенді иммунитеттің қалыптасуы үшін негізгі ынталандырушы фактордың бірі болып табылады. Бала туғаннан кейін алатын уыз және өтпелі сүт, көп антигенге иммунологиялық белсенді,өйткені ода көптеген антиденелер болады.Ана сүтінде сапрофиттік және энтеропатогендік эшерихияға,шигеллаға,энтеровирустарға, кокктық флораға және т.б.қарсы антидене табылған, және сонымен қатар спецификалық қорғаныс факторлары (макрофаг,лизоцим және т.б.)бар екені анықталған. Ана сүтіндегі секреторлы иммуноглобулин А біріншілік қорғаныс тізбегі болып табылады, ол балада инфекциясының дамуын ескертеді.Сонымен қатар , ана сүтінің лимфоциті ( 1мл уызда 0,5-10 млн. жасуша орналасады) баланың асқазан-ішек жолына түскенде, ішекте жергілікті иммунитетті ынталандырады. Ана сүтінде лимфоциттерден басқа (Т- 50%,В—34% ), фагацитозға ие, микро- және макрофагтар болады. Лизоцим мен макрофагтармен қамтылған ана сүті грам оң флорына қарсы, белсенді болып келеді( сиыр сүтіне қарағанда, ана сүтіндегі лизоцим деңгейі 300 есе жоғары). Сонымен қатар, ана сүтінде антибактериальді қасиетке ие , комплемент және лактоферрин бар. Комплементтің С3- компоненті уыздағы мөлшері 0,33-+0,02 г/л, өтпелі сүтте – 0,22+0,01, жетілген сүтте – 0,16+0,001г/л.Ана сүтіндегі лактоферрин 2-6 г/л . Бифидус-фактор ішекке патогенді микрофлораның қоныстануына жанама кедергі келтіріп,соның арқасында бифидус флора қарқынды дамиды. Өзінің метаболизмнің барысында(қанттардың ыдырауы барысында түзілген сірке және сүт қышқылы) ол ішектегі қышқылдық реакцияны анықтап, және сонын арқасында стафилококтың,шигелланың,сальмонелланың және баска да бактериялардың көбейуіне кедергі жасайды. Ана сүтінің осы қасиеттеріне карсы, сиыр сүті мен сүт қоспалары баланы қорғайтын иммунобиологиялық факторлардан айырылған, Тағамдық аллергия – балаларды тамақтандыруда бірден-бір қиындық туғызатын маңызды мәселе. Шырышты қабаттың жоғарғы өткіздіштігі барысында және нативті және аз өзгертілген ақуыздардың ішек қабырғасы арқылы пиноцитоздың басым болуы, балалар өірінің алғашқы жылдарында, ағза сенсибилизация оңай туындайды.Бұған аллергиялық антиденелер жататын иммуноглобулин Е-нің синтезделу жүйесі ,жетілудің ерте сатыларында қалыптасып энтеральді сенсибилизацияға әсерін тигізеді . Ана сүті толығымен антигендік қасиетінен айырылған, бірақ сиыр сүтінің ақуызы жоғары антигенге ие. Белгілі болғандай ,жекелеген жүйелерінің дамуы мен жетілу ырғағы тұқым қуалау механизімімен бағдарланған және олардың жетілуіне зат алмасу үрдісі үлкен әсер етеді.Өмірінің алғашқы жылдары зат алмасудың оптимальді стериотипі қалыптасады.Әсіресе алғашқы жылдары ОЖЖ қарқынды дамиды. Әйел сүті құрамына көптеген әр –түрлі оптимальді заттар(галактоза,фосфотиттер) кіріп,сиыр сүті мен қоспаларға қарғанда , баланың үйлесімді дамуына ықпал етеді.Осыған орай табиғи тамақтанатын баланың қыртыс анализаторларының уақытылы дамуына байланысты,үлкен қозғалыс белсенділігімен ерекшеленеді.Бала анасының емшегін емгендегі сезімі,өмірлік «импринтингі»болып сақталады.Бұл бала мен ана арасында белгілі бір қарым-қатынасты орнатып,баланың болашақтағы мінез-құлқына ықпал етеді. Жоғарыда айтылған қасиеттер тікелей баланың анасынан емген сүтке қатысты.Егер емізетін әйел қалдық сүтті сауып,ол басқа әйелдердің сүтімен араласса ,ол донор сүті болып есептеліп,орташа тұрақты құрамға ие болады. Кейінгі кезде көп тараған донорлық сүт тасмалдану,өнделу,сақталу барысында бір қатар өзгеріске ұшырайды,құндылығын жоғалтады.Жылумен өнделген сүт ақуыздар денатурациясына,дәрумендер мен ферменттердің белсенділігінің төмендеуіне,ал оны сақтау бактериальді ластануға әкеледі.Онда сары сулық альбуминдер болмайды,антиденелердің көлемі азаяды.

 

Осылайша, ана сүті эволюция барысында бірқатар биологиялық құндылыққа ие болып,ол баланың дұрыс дамуына әсер етеді. Кез келген жасанды қоспалар, қаншалықты химикалық құрамы жағынан ана сүтіне жақын болсада ,ана сүтің толық ауыстыра алмайды,әсіресе баланын өмірінін 2-3 айында.

Сүт құрамына ана деңсаулығы,күн тәртібі және тамақтануы әсер етеді.





sdamzavas.net - 2019 год. Все права принадлежат их авторам! В случае нарушение авторского права, обращайтесь по форме обратной связи...