Главная Обратная связь

Дисциплины:






Теңіз суындағы тұрақты пистицидтер болуына тиіс қауіптілігі келесі процеске байланысты



/

Биологиялық күшейту

/

Көмірсутектерді тотықтыру

/

Эутрофикации

/

цветения воды

/

триполифосфаттың гидролизі

!

Мұхит немесе теңіз суының материктік ағын сумен тұщылану дәрежесінің көрсеткіші ретінде негіздік-хлорлы коэффициент кеңінен қолданылады:

/

комплексті иондар

/

гидраттанған қосылыстар

/

гидроксидтер

/

ассоциаттар

/

Ионды жұптар

 

 

!

Сулы жүйелерде металл иондарымен әрекеттесетін әртүрлі аниондар арыасында бақталастық орналасқан. Ag+, Cd+, и Zn2+,металдарының иондары келесі анонмен ассоциатты түзейді

/

Cl-

/

OH-

/

HCO3

/

NO3-

/

NO2-

!

Көміртегі диоксиді корбонат жүйесі гидросфера үшін негізгі және күрделі болып табылады. Осы жүйеге байланысты.

/

ортаның рН-ы

/

сутегі көміртегінің тотығуы

/

металдардың бөлініуі

/

ион буының түзілуі

/

көміртегінің тотығуы

!

Табиғи сулы жүйенің рН-ы нормальды жағдайда 7-8.5-ке тең. рН-тың бұл аймағында ерітіндіде ең негізгісі болып табылады.

/

HCO3

/

CO

/

CO2

/

CO32-

/

H2CO3

!

Табиғи сулардың тұздылығын анықтауда , табиғи судың электрөткізгіштігін өлшеуге негізделген әдіс:

/

электрометрлік әдіс

/

кондуктометрлік әдіс

/

көлемдік

/

индуктивті әдіс

 

/

оптикалық әдіс

!

Табиғи судың электрөткізгіштігін өлшеуде, түтікте электродтардың көмегімен ерітінді кедергісін өлшеуде негізделегн әдіс:

/

кондуктометрлік әдіс

/

көлемдік

/

индуктивті әдіс

/

оптикалық әдіс

/

электрометрлік әдіс

!

Қалыпты су дегеніміз:

/

Лабораториялық жағдайда дайындалған хлорлылығы белгілі табиғи су

/

Лабораториялық жағдайда дайындалған, халықаралық эталон ретінде қолданылатын табиғи су

/

Табиғи сулардың хлорлылығын анықтау үшін, халықаралық эталон ретінде қолданылатын және мөлшері нақты анықталған тазартылған табиғи су

/

Хлорлығы белгілі эталон ретінде қолданылатын су

/

Хлорлығы белгілі, бірақ эталон ретінде қолданылмайтын су



!

Субқалыпты су дегеніміз:

/

Табиғи сулардың хлорлылығын анықтау үшін, халықаралық эталон ретінде қолданылатын және мөлшері нақты анықталған тазартылған табиғи су

/

Хлорлығы белгілі эталон ретінде қолданылатын су

/

Лабораториялық жағдайда дайындалған хлорлылығы белгілі табиғи су

/

Лабораториялық жағдайда дайындалған, халықаралық эталон ретінде қолданылатын табиғи су

/

Хлорлығы белгілі, бірақ эталон ретінде қолданылмайтын су

!

Табиғи сулардағы сульфат-иондарын анықтауда қолданылатын әдіс:

/

салмақтық

/

ацидиметрлік

/

кулонометрлік

/

көлемдік

/

Алкалиметрлік

!

1л суда құрамында көміртегісі бар заттарды СО2 , Н2 О және NO32- күкірті бар заттарды SO4- дейін, фосфоры бар заттарды РО43- дейін тотықтыруға қажетті оттегінің миллиграмм немесе граммен алынған мөлшері, бұл -

/

оттегінің химиялық қажеттілігі

/

оттегінің биохимиялық қажеттілігі

/

еріген оттегінің мөлшерін анықтау

/

судың негіздігі

/

теңіз суының перманганатты тотығуы

!

Оттегінің биохимиялық қажеттілігін анықтау келесі жағдайға негізделген:

/

тез тотығатын органикалық заттарды биохимиялық жолмен тотықтыруға

/

оңай тотығатын органикалық және бейорганикалық заттарды биологиялық жолмен тотықтыруға

/

оңай тотығатын заттарды биохимиялық жолмен тотықтыруға

/

тотығуға қабілетті органикалық заттарды биохимиялық жолмен тотықтыруға

/

оңай тотығатын органикалық заттарды биохимиялық жолмен тотықтыруға

!

Оттегінің биохимиялық қажеттілігі келесі жағдайларда жүреді:

/

анаэробты

/

органикалық газдардың қатысуымен

/

аэробты

/

азот тотығының қатысуымен

/

азоттың қос тотығының қатысуымен

!

Оттегінің биохимиялық қажеттілігін анықтау кезінде сынамаға қойылатын талап:

/

оттегімен қанығуы

/

күшті ластанған

/

органикалық заттардың көп мөлшерде болуы

/

әлсіз ластанған

/

хлордың болуы

!

Тотығу шамасы -

/

табиғи суларда тотығуға қабілетті заттардың мөлшерімен

/

табиғи суларда органикалық емес заттардың мөлшерімен

/

теңіз суында тотығуға қабілетті заттардың мөлшерімен

/

теңіз суында органикалық емес заттардың мөлшерімен

/

табиғи суларда тотығу-тотықсыздану реакциясын қабілетті органикалық заттардың мөлшерімен сипатталады

!

Тотығу шамасы -

/

органикалық заттың мөлшерімен

/

сынаманың құрамымен

/

тотыққын органикалық заттың мөлшерімен

/

органикалық заттың жалпы мөлшерімен анықталады

/

жұмсалған тотықтырғыштың мөлшерімен

!

Аэрозолдің негізгі компоненттері:

/

аммоний сульфаты

/

күкірт диоксиді

/

аммоний сульфиты

/

күкірт триоксиді

/

күкірт қышқылы

!

Ластағыш сулардың бетінде әрдайым беттік пленка түзіледі және ол келесі мәнге ие:

/

100-150 мкм

/

100-125 мкм

/

50-100 мкм

/

150-200 мкм

/

80-100 мкм

 

!

Ауа атмосферасында төмен реакциялық қабілет көрсететін және атмосферада бірнеше ай кідіру уақытына ие органикалық компонент:

/

ацетилен

/

этан

/

метан

/

алкен

/

Бутин

!

Органикалық қосылыстармен ластанған ірі жер бөлігі:

/

Арктика

/

Европа

/

США

/

Азия

/

Калифорния

!

Атмосферада екіншілік ластаушы заттар тудыратын қосылыстар:

/

көмірсутектер

/

газдар

/

шаң

/

бейорганикалық қосылыстар

/

ауыр металдар

!

Атмосферада анағұрлым уыттылық көрсететін органикалық қосылыстар:

/

ароматты қосылыстар

/

алкендер

/

алкандар

/

алкиндер

/

Радикалдар

!

Жер атмосферасының тұрақты компоненті болып табылатын көмірсутектер:

 

/

карбонильді қосылыстар

/

спирттер

/

карбон қышқылдары

/

күрделі эфирлер

/

құрамында азоты бар органикалық қосылыстар

!

Фотохимиялық реакциялардың нәтижесінде түзілетін екінші ластағыш қосылыс:

/

пероксиацетилнитрат

/

спирттер

/

формальдегид

/

алифатты альдегидтер

/

карбон қышқылдары

!

Атмосфераның антропогенді ластаушысы- фторхлоркөмірсутектердің фотохимиялық ыдырауы кезінде бөлінетін тхлордың атқаратын қызметі:

/

катализатор

/

ингибитор

/

инициатор

/

стабилизатор

/

Радикал

!

Атмосфераның органикалық компонентінің құрамына кіретін хлор келесі түрде болады:

/

метилхлорид

/

этилхлорид

/

бутилхлорид

/

изобутлхлорид

/

Метилэтилхлорид

!

Галогенкөмірсутектердің мөлшері атмосферадан топосфераға өтуі кезінде олардың концентрациясы қалай өзгереді:

/

кемиді

/

алдымен артады, кейін кемиді

/

артады

/

алдымен кемиді, кейін артады

/

өзгеріс байқалмайды

!

Ми ұлпаларында жинақталып уыттылық көрсететін антидетонациялық қоспа:

/

метилэтилқорғасын

/

қорғасын сульфаты

/

тетраметилқорғасын

/

тетраэтилсқорғасын

/

Триэтилметилқорғасын

!

Интрузия – бұл:

/

ауа ағындарының тропосферадан стратосфераға ұмтылуы

/

ауа ағындарының бей-берекет қозғалысы

/

ауа ағындарының стратосферадан тропосфераға ұмтылуы

/

ауа ағындарының тропопаузадан стратосфераға ұмтылуы

/

ауа ағындарының стратосферадан тропопаузаға ұмтылуы

!

Аэрозольдердің органикалық компонентінің негізгі бөлігін құрайтын бейтарап фракцияларға келесі көмірсутек жатады:

/

алкандар

/

алкиндер

/

ароматты көмірсутектер

/

алкендер

/

Гетероқосылыстар

!

Анағұрлым уытты қасиет көрсететін металлорганикалық қосылыстар:

/

метилсынап, сынап метилхлориді, диметилсынап

/

метилэтилсынап, сынап метилэтилхлориді, диметилэтилсынап

/

метилқорғасын, қорғасын метилхлориді, диметилқорғасын

/

диметилқорғасын

/

этилсынап, сынап этилхлориді, диэтилсынап

!

Атмосфераның негізгі ластаушы көзіне жататын канцерогенді қасиетке ие полиядролы ароматты көмірсутектер:

/

бензпирен, дибензпирен

/

фенатрен, 2-фенилнафталин

/

пирен, пицин

/

холонтрен, хризен

/

индиго, коронин

!

Мұхит суының беткі қабатында көп мөлшерде кездесетін алкан:

/

н-пентадекан

/

н-тринонан

/

изопентадекан

/

н-тетрадекан

/

н-гексадекан

!

Атмосфереда биогенді жолмен бөлінетін органикалық қосылыс:

/

құрамында галоген бар органикалық қосылыстар

/

құрамында оттегісі бар органикалық қосылыстар

/

құрамында азоты бар органикалық қосылыстар

/

құрамында күкірті бар органикалық қосылыстар

/

құрамында фосфоры бар органикалық қосылыстар

!

Атмосфера газдарының маңызды геохимиялық кезінде бүкіләлемдік мұхит жатады. Мұхиттан атмосфераға шығарылатын негізгі қосылыстар:

/

көміртегі монооксиді және диметилсульфид

/

күкірттісутек және карбонилсульфид

/

метан және диазот оксиді

 

/

этан және азот оксиді

/

этилен және ацетилен

!

Аммоний ионының автотрофты бактериялармен аэробты тотығуын келесі реакциялармен көрсетуге болады:

/

NH4+ + CO2 + O2 → NO2- + H2O + HCO3-

/

NH4+ + O2 → NO2- + H2O + H+

/

NH4+ + HCO-3+ O2 → NO3- + H2O + CO2

/

NH3 + O2 → NO2- + H2O + H+

/

NH4+ + O2 → NO3- + H2O

!

Денитрификация процесі анаэробты жағдайда екі сатыда өтеді:

/

NO3- + CH3OH→NO2 + CO2 + H2O

NO2- + CH3OH→N2 + CO + H2O + OH-

/

NH4+ + CO2 + O2→ NO2- + H2O + HCO-3

NO2- + CH3OH→N2 + CO + H2O + OH-

/

NO2- + O2→ NO3-

NO3- + CH3OH→N2 + CO2 + H2O

/

NH4+ + O2→ NO2- + H2O + H+

/

NH4+ + O2→ NO3- + H2O

!

Кейбір терең құдықтардан алынған су түссіз болады және бұл судың Fe(II) қасиеті бар ортадан алынғандығына байланысты:

/

тотықсыздандырғыштық

/

негіздік

/

тотықтырғыштық

/

қышқылдық

/

Бейтарап

!

судың қайнау температурасы оның жақын аналогтарының қайнау нүктелерін салыстырғандағы мәнінен қандай болуына байланысты 1800С – қа жоғары болады

/

сутектік байланыс

/

ковалентті байланыс

/

молекулярлы байланыс

/

металды байланыс

/

ионды байланыс

!

Қатты аэрозольді бөлшектердің негізгі бөлігі келесі қосылыс түрінде кездеседі:

/

сульфаттар

/

сульфиттер

/

нитраттар

/

карбонаттар

/

Фосфаттар

!

Іштен жану двигательдерінде СО және көмірсутектер тотығуы келесі катализаторлар қатысында өтеді:

/

мыс, хром және кобальт оксидтері

/

марганец және кобальт

/

мыс және хром

/

алюминий және ванадий

/

ванадий және титан оксидтері

!

Отын жану процесіне тән реакция – Зельдович реакциялары ретінде белгілі:

/

N2+O→NO+N

N+O2→NO+O

/

N2+O2→N2O

N2O+O2→NO

/

N+OH-→NO+H

/

NO2+O→NO+O2

/

NO+O3→NO2+O2

!

Күкірт диоксидін аулау үшін жану камерасына сөндірілмеген ізбес енгізеді:

/

CaO+SO2+O2→CaSO4

/

Ca(OH)2+SO2→CaSO4 +H2O

/

Ca(HCO3)2+SO2→CaSO4+CO2+H2O

/

Ca(OH)2+SO2+ O2 → CaSO4 + H2O

/

CaCO3 + SO2 + O2→ CaSO4 + CO2

!

Күкірт диоксидін аулау үшін, оны аммиакпен абсорбциялайды және осыдан кейін аммоний гидросульфиті мен аммоний тиосульфаты арасындағы диспропорциялану реакциясы қолданылады:

/

2NH4HSO3 +(NH4)2S2O3 →2(NH4)2SO4+ 2S+H2O

/

(NH4)2SO3 + 2NaOH→ Na2SO3 + 2NH3 + 2H2O

/

(NH4)2SO3+(NH4)2S2O3→(NH4)2SO4+2H2O + 2H2S

/

NH4HSO4 +(NH4)2S2O7→(NH4)2SO4+ S+H2O

/

NH4HSO3+ NaOH→ NaHSO3 + NH3 + H2O

!

Табиғи сулы жүйеде рН мәні кәдімгі жағдайда қандай аралықта жатады.

/

4-9

/

7-14

/

5-10

/

2-7

/

6-10

!

Гидратталған қосылыстар сияқты иондық жұптардың да табиғаты қандай болады

/

электростатикалық

/

донорлық

/

акцепторлық

/

электрлік

/

Химиялық

!

Мыс үшін мыс (ІІ) тотықсызданатын, ал ионид-иондардың бір бөлігі тотығатын мына тотығу-тотықсыздану реакциясын жазуға болады:

/

Cu+ + 3CN-→[Cu(CN)3]-2

2CN- - 2e-→(CN)2

/

Cu+ + 2CN-→[Cu(CN)2]-

2CN- - 2e-→(CN)2

/

Cu+ + CN-→CuCN

2CN- - 2e-→(CN)2

/

Cu+2 + 4CN-→[Cu(CN)4]-2

2CN- - 2e-→(CN)2

/

Cu+ + 2CN- → Cu(CN)2

2CN-- 2e-→(CN)2

!

Оттектің тұтынылатын мөлшері, оның сіңірілетін мөлшерінен асып кееткенде, қандай жағдай орнайды

/

оттексіз

/

аэробты

/

газды

/

инертті

/

Оттекті

!

Кейбір заттардың суда еріген оттегімен тотығуын келесі реакциямен көрсетеді:

/

(CH2O)n(NH3)m → CO2 + H2O +HNO3

/

(CH2O)n(NH3)m → HCOOH + CO2 + NH3

/

(CH2O)n(NH3)m → CO2 + H2O + CO(NH2)2

/

(CH2O)n(NH3)m → CO2 + H2O +N2

/

(CH2O)n(NH3)m → CO +NH3 + H2O

!

Суда оттегінің мөлшері жеткіліксіз болған кезде, тотығу реакциясына азотты қосылыстар түзеді:

/

(CH2O)n(NH3)m → CO2 + H2O +N2 + NH3

/

(CH2O)n(NH3)m → CO2 + H2O +HNO3

/

(CH2O)n(NH3)m → CO2 + H2O + NH4OH

/

(CH2O)n(NH3)m → CO2 + H2O + N2 + CH3OH

/

(CH2O)n(NH3)m → CO2 + H2O + CO(NH2)2
!

Барлық оттегі мен нитраттар жұмсалған соң, фотосинтездің қалыпты оттектік цикліне күкіртті қосылыстар қатысады:

/

CO2 + H2O +H2S → H2SO4

/

CO2 + H2O +H2S +hv → S

/

CO2 + H2O +H2S → H2SO3

/

CO2 + H2O +H2S +hv → SO2

/

CO2 + H2O +H2S → SO3

!

Көп жағдайда судың құрамында газдардың максимал мөлшері болады. Ол Генри заңымен анықталады:

/

m=Кр

/

m=Dр

/

m=G*D

/

m= DS*p

/

m=P*V

!

Суды хлорлау кезінде суға жіберілген хлор гидролизденеді:

Cl2+H2O↔

/

→HOCl+HCl

/

→ОН+HOCl

/

→H2O+HCl

/

→2HCl+OH-

/

→HOCl2+H+

!

Конденсирленген фосфаттар гидролизі, мысалы, триполифосфат гидролизі мына реакция бойынша өтеді:

/

P3O105-+H2O→HPO4-+H+

/

P3O105-+H2O→H2PO4-+H+

/

HPO4-2+H2O→PO43-+ H3O+

/

H2PO4-+H2O→ HPO42-+H3O+

/

H3PO4↔H++H2PO4-2

!

Ре-ның жоғары мәндері қоршаған орта жағдайларына нұсқайды:

/

тотықтырғыш-тотықсыздандығыш

/

тотықтырғыштық

/

тотықсыздандырғыштық

/

кері әсер ету

/

реакцияға түсу әрекеті

!

Теңізде өтетін химиялық және биохимиялық процесстерді есептеу үшін микрограмм-атомлитрмен берілген еріген оттегі мөлшерін қолдану қолайлы:

/

O2 мкг-атл= O2 МЛ*Л*89,3

/

O2млл= MnK

/

O2 %= O2 млл 1000 O2

/

окисл.мг Ол =8(а-в) NK*1000V

/

Cl % = a+K

!

Теңіз суының сынамасында болатын органикалық қосылыстардың тотығуына жұмсалатын перманганат мөлшерін (оттегі экв берілген) келесі формула бойынша анықтайды :

/

окисл.мг Ол =8(а-в) NK*1000V

/

Cl % = a+K

/

X=(V1-V2)*K*0.25*8*1000V3

/

B[OH] =x*0.1V

/

O2 млл = MnK

!

Атмосферадағы күкірт диоксидінің әсерінен мырыш коррозиясының жылдамдауы қорғаныс қабатының сыртқы беттік қабатына ненің түзілуіне байланысты

/

мырышсульфатының

/

мырыш сульфидінің

/

мырыш сульфитінің

/

мырыш персульфаты

/

кешенді тұздың

!

рe-ның жоғары мәндері қоршаған орта жағдайларына нұсқайды:

/

тотықтырғыштық

/

тотықтыру процесі

/

тотықсыздандырғыштық

/

әрекеттесу процессі

/

Бейтарап

!

Анаэробты автоклавта газ күйдегі фаза (65% метаннан және 35% көміртегі диоксидінен тұрады) сумен рН 7.0 болғанда жанастырылады. Бұл жүйеде келесі реакция басым жүреді:

1*8 CO2(g) + H+ + e-= 1*8CH4(g) + 1*4H2O pe= +2.87

Мұндай жүйе теңдеуі мына түрде жазылады:

/

pe= 2.87 + lg ([PCO2]1*8[H+]*[PCH4]1*8)

/

pe= 2.87 - lg [PCH4]*[PCO2]

/

pe= 2.87 + lg ([PCH4]1*8[PCO2]1*8)

/

pe= 2.87 -pH + lg ([PCH4]*[PCO2])

/

pe= 2.87 - lg ([PCO2]1*8[PCH4]1*8)

!

рe - ның төмен мәндері қоршаған ортаның жағдайларына нұсқайды

/

тотықсыздандырғыштық

/

тотықтырғыштық

/

қышқылдық

/

негіздік

/

Бейтарап

!

Табиғи суларда төмен рН және жоғары pe мәндерінде

/

Fe3+ - формасының болуы анағұрлым ықтимал

/

FeO

/

FeS

/

Fe(OH)2

/

Fe2+ - формасының

!

Теңіз суының хлорлылығы қалай есептеледі:

/

Cl % = a+K

/

O2 МЛ*Л= MnK

/

окисл.мг Ол =8(а-в) NK*1000V

/

X=(V1-V2)*K*0.25*8*1000V3

/

B[OH] =x*0.1V

!

Теңіз суының сілтілігін анықтау үшін ацидиметриялық әдіс қолданады:

/

MHCO3+HCl→MCl+CO2+H2O

/

CO2+2OH-→CO32-+H2O

/

MnCl2 +NaOH+O2→Mn(OH)2+NaCl

/

MNO3+HCl→NH4++MCl+H2O

/

CO2+4H2→CH4+H2O

!

Тірі организмдерге улы қасиет көрсететін химиялық заттар:

/

пестицидтер

/

карбаматтар

/

инсектицидтер

/

гербицидтер

/

Фунгицидтер

!

Өсімдіктерді жоюда қолданылатын пестицид:

/

инсектицидтер

/

гербицидтер

/

фунгицидтер

/

карбаматтар

/

фосфорорганикалық қосылыстар

!

Арамшөптер мен басқа зиянкес өсімдіктерді жоюда қолданылатын пестицид :

/

гербицидтер

/

инсектицидтер

/

карбаматтар

/

фосфорорганикалық қосылыстар

 

/

Фунгицидтер
!

Өсімдіктерді аурудан қорғауға және уытты саңырауқұлақты организмдерді жоюда қолданылатын пестицид:

/

фунгицидтер

/

инсектицидтер

/

гербицидтер

/

карбаматтар

/

фосфорорганикалық қосылыстар

!

Гидролиттік механизм бойынша ыдырауға қабілетті пестицид:

/

фосфорорганикалық

/

хлорфеноксиқышқыл туындылары

/

хлороорганикалық

/

карбамат туындылары

/

линдан

!

Төмен сапалы мұнайдың жануы кезінде ауаға көп мөлшерде бөлінетін газ:

/

күкіртті газдар

/

көміртегі оксиді

/

алканды көмірсутектер

/

азот оксиді

/

Күйе

!

Қағаз және целлюлоза өндірісінде қоршаған ортаға тасталынатын газ қалдықтар:

/

күкіртті суутек және меркаптандар

/

азот тотықтары

/

күл

/

көміртегі оксиді

/

көмірсутек булары

 

!

Лак-бояу өнеркәсәбәнен бөлінетін газ қалдықтар:

/

көмірсутек булары

/

күкіртті суутек және меркаптандар

/

күл

/

көміртегі оксиді

/

азот тотықтары

!

Балқытқыш пештерден немесе отын кендерін жағу кезінде бөлінетін күкірт диоксидін сіңіру үшін қолданылатын ерітінді:

/

сілтілі ерітінділер немесе металдар

/

сілтілі ерітінділерде катализатор қатысында

/

қышқыл ерітінділер

/

бейтарап ерітінділер және метал соксидтері

/

газды фазада

!

Металдардың биологиялық активтілігі мен химиялық реакцияға қабілеттілігі тәуелді:

/

металдардың валенттік күйлерінде

/

металдардың өткізгіштік қасиетіне

/

металдардың физикалық қасиетіне

/

металдардың химиялық қасиетіне

/

Ортаға

!

Сулы жүйеде жиі кездесетін лигандалар:

/

H2O,Cl-,OH-,CN-,SO42-,HCO3

/

H2O,OH-,SCN-,H2BO3-,SO42-,HCO3-

/

CN-,Cl-,SO42-,HCO3-,K+

/

H2O,OH-,CN-,SO42-,CO32-

/

H2O,OH-,CN-,Cl-,SO42-,F-

 

!

Аралас лигандалар комплекстерде координациялық су молекулалары диссоциацияланғанда , координациялық сфера қасиетіне байланысты, олар әлсіз немесе орташа қышқылдарға жатады, мысалы,[Al(H2O)6]3+- күші орташа қышқыл және гидролизденгенде протондарын жоғалтады :

/

Al(H2O)63+ +H2O®Al(H2O)5OH2++H3O+

/

Al(H2O)63+ +H2O®Al(H2O)4OH2++2H3O+

/

Al(H2O)63+ +H2O®Al(H2O)3OH2++3H3O+

/

Al(H2O)63+ +H2O®Al(H2O)2OH2++4H3O+

/

Al(H2O)63+ +H2O®Al(H2O)OH2++4H3O-

!

Бейтарап комплекстердің хелатты қосылыстардың түзілуі келесі жағдайға тәуелді:

/

ерітінді рН-на

/

комплек түзушіге

/

лигандалардың табиғатына

/

температураға

/

комплекстің координациялық санына

!

Кейбір организмдерге коллоидты түрде сіңірілетін металл:

/

темір

/

алюминий

/

қорғасын

/

титан

/

Барий

!

Атмосфералық жағдайда ұзақ уақыт бойы болған алюминий пластинкаларында келесі коррозия өнімі түзіледі:

/

Al2(SO4)3*18H2O

/

Al2(SO4)3

/

Al2S3

/

Al2(SO4)2*15H2O

/

Al2(SO3)3*18H2O

!

Фреондар ыдыраған кезде түзілген атомарлы хлорды келесі реакция бойынша стратосферадан ығыстырады:

/

Cl+CH4®НCl+СН3*

/

Cl+C2H5®НCl+С2Н4*

/

Cl+C2H6®НCl+С2Н5*

/

Cl+ C3H8®НCl+С3Н7*

/

Cl+C2H4®НCl+ С2Н3*

!

О*л мг бихроматты тотықтырғышты қандай теңдеумен өрнектеледі:

/

X=(V1-V2)*K*0.25*8*1000V3

/

Cl%=a+K

/

MCO2=(B[OH]нач.- В[OH]кон.)*Z*VЖ

/

2 МКГ-АТ*Л= O2 МЛ*Л*89,3

/

O2 %= O2 МЛ*Л 1000 O2

!

Сілтілі ағызынды судың бейтараптануға жұмсалатын газдың мөлшері қандай теңдеумен өрнектеледі:

/

MCO2=(B[OH]нач.-В[OH]кон.)*Z*VЖ

/

X=(V1-V2)*K*0.25*8*1000V3

/

O2 МКГ-АТ*Л= O2 МЛ*Л*89,3

/

O2 %= O2 МЛ*Л 1000 O2

/

Cl % = a+K

!

Сілтілі ағызынды судың үлгісіндегі гидроксидтің концентрациясы қандай теңдеумен өрнектеледі:

/

B[OH]=x*0.1V

/

Oкисл.мгОл=1,6(а-б)К

/

h=(B[OH]нач. - В[OH]кон.) * 100%B [OH]нач

/

O2 МКГ-АТ*Л= O2 МЛ*Л*89,3

/

O2 %= O2 МЛ*Л 1000 O2

 

!

Сілтілі ағызынды судың бейтараптану дәрежесі қандай қатынаста есептеледі:

/

h=(B[OH]нач. - В[OH]кон.) * 100%B [OH]нач

/

O2 мкг-атл= O2 млл*89,3

/

B[OH]= x*0.1V

/

O кисл.мг О*л = 1,6(а-б)К

/

O2 %= O2 млл 1000O2

!

Метилдендіру процесінің нәтижесінде қоршаған ортасына түскен сынаптың барлық түрі метилсынапқа өтеді, ол одан ары ол ағзада концентрацияланады:

/

CH3C0B12+Hg2++H2O→ H2OCoB12++CH3Hg+

/

(C2H5)2Hg→ C4H10+Hg0

/

Hg2+↔Hg++Hg0

/

(CH3)2Hg→C2H6+Hg0

/

Hg2++S2-→HgS

!

1*2NO3-+H++e=1*2NO2-+1*2H2O(p€0=+7.15) реакциясы үшін

рe толық теңдеуі мына түрде жазылады:

/

pe=7.15+ lg[NO3-]1*2 [H+] [NO2-]1*2

/

pe=7.15+ [NO3-]1*2 [H+] [NO2-]1*2

/

pe=7.15+lg [NO3-]1*2 [NO3-]1*2[H+]

/

pe=7.15+ lg[NO3-] [H+] [NO2-]

/

pe= lg [NO3-]1*2 [NO3-]1*2[H+]

!

Зиянкестерге қатысты уытты қасиет көрсететін химиялық заттар:

/

инсектицидами

/

пестицидами

/

гербицидами

/

фунгицидами

/

ДДТ

 

 

!

Арамшөптер мен басқа зиянкес өсімдіктерді жоюда қолданылатын пестицид:

/

гербицидами

/

инсектицидами

/

пестицидами

/

фунгицидами

/

ДДТ

!

Ізді газдардың биологиялық көздеріне не жатады:

/

растения и другие живые организмы

/

реакции гидролиза в природных водах

/

вулканы и мировой океан

/

реакции, протекающие в атмосфере

/

лесные пожары

!

Озонның түзілуі бұл фотохимиялық процесс, оны жалпы түрде келесі реакциямен өрнектеуге болады:

/

O3 +hv→O2 + O

O+O2→ O3+M

/

NO+ O3→ NO2 + O2

/

O3+hv→O2 + O

/

O+O3→ O2 +O2

/

Cl+O3→ ClO + O2

!

Ағызынды суда активирленген қалдық арқылы ауаны жіберуге негізделген процесс:

/

аэрация

/

фильтрация

/

коагуляция

/

флотация

/

Электрохимический

 

 

!

Кейбір құрылымдардың (цеолиты, опал және т.б.) бос жерлерінде орналасқан, бірақ олардың құрамына кірмейтін су қалай аталады

/

құрылымды-бос

/

конституциялы

/

кристаллизациялы

/

адсорбциялы

/

клеткада сумен және ұлпадағы тірі организммен

!

Келесі реакция үшін 1*2HCOO- + 3*2H+ +e= 0,5 CH2O +0,5 H2O (pe0=-7.68) рe толық теңдеуін келесі түрде өрнектеуге болады:

/

pe=-7.68 + lg[ HCOO-]1*2[H+]3*2 [CH2O]1*2

/

pe= lg[ HCOO-]1*2[H+]*[CH2O]1*2

/

pe=-7.68 + lg[ HCOO-][H+]* [CH2O]

/

pe=-7.68 + lg[ HCOO-]1*2[CH2O]

/

pe= lg[ HCOO-]1*2 [CH2O]

!

Океанология практикасында негіздік-тұздылық коэффициенті кеңінен қолданылады:

/

As = Alk мг*эквл* 104*S%0

/

Cl%0= a+K

/

ACl = Alk мг*эквл* 104*Cl%0

/

Alk мг*экв*л= (a+∆)NKHCl *1000V

/

X= (V1 – V2) *K *0.25*1000V3

!

Теңіз суының сілтілігі (Alk) көмірқышқыл (мг-эквл) әлсіз қышқылдардың аниондарының эквивалент ортасындағы концентрациясын айтады:

/

HCO3-,CO32-,H2BO3

/

NO2-,Br-,NO3-

/

CH3COO-,C2H5COO-

/

HSO4-,SO4-,Cl-

/

Cl-,NO3-,SO42-

!

Жарық жоқ жерде күкірт диоксиді тотығатыны белгілі, яғни ауада кейбір металл оксидтер болуы керек:

/

алюминий, кальций, темір

/

кобальт, кадмий, мыс

/

қорғасын, хром, сынап

/

кобальт, никель

/

мыс, қорғасын

!

Фторхлорметандардың (ФХМ) ең негізгі қолдану орындары:

/

аэрозольді пропелленттер, мұздатқыш агенттер

/

жасанды жуғыш заттар

/

пестицидтер

/

гербицидтер

/

бояғыш заттар

!

Сулы жүйелерде металл-иондармен әрекеттесетін әртүрлі аниондар арасында бәсеклестік болады. Pb 2+ және Сu2+ иондары көбінесе келесі анионмен ассоциат түзеді:

/

HCO3-

/

OH-

/

Cl-

/

NO3-

/

NO2-

!

Тұрмыс қалдықтарының көп бөлігі пливинилхлоридтен құралған. Оларды жаққанда, қоршаған ортаға қауіпқатер туғызатын қосылыс ауаға бөлініп шығады:

/

Хлорлылау қышқылы

/

Метан

/

этилен

/

Хлорсутек

/

Этан

 

!

Темір (III) гидратталған қосылысы біршама күшті қышқылдық көрсетеді (Ka = 6.3*10-3):

/

Fe(H2O)63+ « Fe(H2O)5OH2+ +H+

/

Fe2+ + e ® Fe3+

/

Fe(H2O)63+ + OH+ « Fe(H2O)5OH2+

/

Fe(H2O)63+ + Ca(HCO3)2 « 2Fe(OH)3 + 3CaSO4

/

6Fe2+ + Cr2O72- +14H+ +6e ® 6Fe3+ + 2Cr3+ + 7H2O

!

Бір немесе бірнеше молекулалары кейбір сусыз заттардың құрамына кіретін судың түрі:

/

кристалдық су

/

конституциялық су

/

құрылымдық бос су

/

адсорбциялық су

/

тірі организмдер клеткалары мен ұлпаларындағы су

!

Өте кеуекті және беттік ауданы үлкен болатын заттарға сіңірілетін су түрі::

/

адсорбциялық су

/

құрылымдық бос су

/

конституциялық су

/

кристалдық су

/

тірі организмдер клеткалары мен ұлпаларындағы су

!

Қоршаған ортада аэробты және анаэробты жағдайда күкірттің айналымы ненің түзілуімен толықтырылады:

/

күкіртсутек және диметил сынаппен

/

H2S

/

СО и Н2S

/

SO2 и CH4

/

диметилсынап

!

Өзен суында ең басты тұз түзетін иондардың келесі тұздары басым кездеседі:

/

сульфаттар

/

нитраттар

/

карбонаттар

/

фосфаттар

/

хлоридтер

!

Қоршаған ортада элементтер дисбалансының мысалына ірі қара мал организмінде мыстың жетпеу жағдайы жатады:

/

мыс

/

темір

/

мырыш

/

алюминий

/

Никель

 

!

Ағызынды суларды екінші рет өңдегенде су келесі заттардан тазартылады:

/

коллоидты және еріген заттар

/

қатты заттардың ірі бөлшектері

/

органикалық қосылыстар

/

метал қосылыстары

/

газ күйіндегі заттар

!

Ағызынды суларды нитраттардан тазарту үшін келесі әдісті қолданады:

/

темір қосылыстары жіне ізбеспен коагуляциялау

/

аэрациялау

/

органикалық ерігіштермен экстракциялау

/

активтелген көмірмен сорбциялау

/

озондау

!

Мұхит суларында тіршіліктің болуын анықтайтын біріншілікжасушаның құрылуына жұмсалған қосылыс:

/

көміртек диоксиді

/

күкіртті сутек

/

көмір оксиді

/

фосфор пентаоксиді

/

азотты бактериялар

!

Теңіз суында көміртегі диоксиді өте аз концентрацияда болады және 1мл/л-ден аспайды.Мұндай аз шама атмосферадакөміртегі диоксидінің мына қасиетіне негізделген:

/

СО2 парциалды қысымның төмен болуынан

/

СО2 меншікті сыйымдылығының төмен болуынан

/

СО2 парциалды қысымның жоғара болуынан

/

СО2 меншікті сыйымдылығының жоғары болуынан

/

СО2 қайнау температурасының төмен болуынан

!

Табиғи сулардың химиялық құрамын шартты түрде келесі топтарға бөледі:

/

бәрі

/

ең басты иондар

/

органикалық қосылыстар

/

растворенные вещества

/

биогенді заттар, микроэлементтер

!

Теңіз суларында анаэробты бактерияардың қатысуымен жүретін сульфаттардың биохимиялық тотықсыздануы нәтижесінде түзілетін қосылыс:

/

фосфор пентаоксиді

/

күкіртті сутек

/

көмір оксиді

/

азотты бактериялар

/

көміртек диоксиді

!

Табиғи қосылыстар, мысалы, вулкан атқылағанда органикалық және бейорганикалық газдар бөлінетіндігі белгілі. Вулкан газдарында фторхлоркөмірсутектердің қатысында атмосфераға бөлінетін газдар:

/

хлорлы және фторлы сутек

/

фторлы сутек

/

алкандар

/

хлорлы сутек

/

ароматты көмірсутектер

!

Оттегі жеткіліксіз жағдайда, ағаштардың жануы кезінде бөлінітін газ түрінде бөлінетін негізгі органикалық өнім:

/

метан

/

ароматты көмірсутектер

/

этан

/

ацетилен

/

Алкан

!

Атмосфераны ластаушы заттардың сапалық және сандық құрамы тәуелді:

/

жеке көздердің сипатына және олардың жалпы эмиссияға қосар үлесіне

/

орналасқан өнеркәсіп қызметіне

/

ауаға таралу жылдамдығына

/

ластаушы заттардың мөлшеріне

/

заттардың атмосферадағы ағынына

!

Өңделген газдар бұл:

/

көмірсутектердің және олардың өнімдерінің толық емес тотығуы, термиялық деструкциясы кезінде түзілген көп компонентті қоспа;

/

көмірсутектердің жәәне олардың өнімдерінің толық емес тотығуы, химиялық деструкциясы кезінде түзілген көп компонетті қоспа;

/

бейорганикалық заттардың және олардың өнімдерінің толық емес тотығуы, химиялық деструкциясы кезінде түзілген көп компонентті қоспа;

/

газ түріндегі заттардың және олардың өнімдерінің толық емес тотығуы химиялық деструкциясы кезінде түзілген көп компонентті қоспа;

/

бейорганикалық заттардың және олардың өнімдерінің толық емес тотығуы, термиялық деструкциясы кезінде түзілген өп компоненті қоспа;

 

 

!

Атмосфераны антропогенді ластаушы көмірсутектердің негізгі көп бөлігін құрайтын газдар:

/

ароматты көмірсутектер

/

метан, ацетилен, этилен

/

шаң, газдар

/

бейорганикалық қосылыстар

/

Нафтендер

!

Отын көмірсутектердің біртіндеп тотығу және олардың өнімдерінің термиялық ыдырауы нәтижесінде бөлінетін қосылыстар:

/

құрамында галоген бар органикалық қосылыстар

/

құрамында оттегі бар органикалық қосылыстар

/

құрамында азоты бар органикалық қосылыстар

/

құрамында күкірті бар органикалық қосылыстар

/

металлоорганикалық қосылыстар

!

Толық жанбаған отынды тастау және булануы нәтижесінде атмосфераға бөлінетін қосылыстар:

/

құрамында галоген бар органикалық қосылыстар

/

металлоорганикалық қосылыстар

/

құрамында азоты бар органикалық қосылыстар

/

құрамында күкірті бар органикалық қосылыстар

/құрамында фосфоры бар органикалық қосылыстар

!

Тропосфера мен стратосферада жүретін химиялық айналулар, келесі молекулалардың фотолизінің өнімдерімен иницирленеді:

/

О32,N2O,NO2,H2O

/

О32,NO2,H2O

/

SO2,N2O,O3,H2O

/

F-,Cl-2,N2O

/

CH42,NO2,H2O

 

 

!

Тропосферада л<430 нм толқын ұзындығында азот диоксидінің ыдырауы кезінде түзілетін өнім:

/

атомарлы оттегі

/

молекулалық оттегі

/

озон

/

азота(I)оксиді

/

атомарлы азот

!

Фотохимиялық смогтың түзілуі және жану процесінде маңызды болып табылатын аралық бөлшек:

/

гидропероксидті радикал

/

гидроксил радикал

/

пероксидті радикал

/

пероксиацетилнтират

/

ацетил радикал

!

Топырақ микроорганизмдерінен бөлінетін,тропосферада тұрақты кездесетін қосылыс:

/

азот(I)оксиді

/

азот(V)оксиді

/

азот(II)оксиді

/

азот(IV)оксиді

/

азот(III)оксиді

!

Фотохимиялық реакциялардың инициаторы болып табылатын гидроксил радикалының НО – стратосфера қабатында түзілуі келесі реакцияға негізделген:

/

H2O+О®2НО*+120,5Дж

/

CH3OOH®НО*+CH3O*

/

HNO2+hn®HO+NO

/

HNO2+hn®HO+NO2

/

H2O2®2НО*

 

!

Тропосферада гидропероксидтіНО2* радикалдың озонның ыдырау кезінде түзілуі келесі реакцияға негізделген:

/

HO* + О2 ® НО2* + О2

/

HO* + Н2О2 ® HO2* + Н2O

/

HО* + NO2 ® HO2* + NO

/

HNO2 + hn ® HO2* + NO

/

НО* + CО2 ® СО + HО2*

!

Құрылымды заттың құрамына кірме тек бос кеңестіктерге орналасқан су түрі:

/

құрылымдық – бос су

/

кристалдық су

/

конституциялық су

/

адсорбциялық су

/

магнитті су

!

Молекулалары комплексті анион немесе катион құрамына кіріп заттың ажырамайтын бөлігі болатын су түрі:

/

магнитті су

/

конституциялық су

/

кристалдық су

/

адсорбциялық су

/

құрылымдық - бос су

!

Табиғи сулардың химиялық құрамына тікелей әсер ететін фактор:

/

топырақ

/

адам іс-әрекеті

/

тау жыныстары

/

тірі организмдер

/

Металдар

 

 

!

табиғи сулардың химиялық құрамына жанама әсер ететін фактор:

/

ауа райы

/

газдар

/

тау жыныстары

/

тірі организмдер

/

адам іс – әрекеті

!

Судың сапалық құрамын өзгертпей, заттардың жалпы концентрациясына әсер ететін процесс:

/

физикалық

/

химиялық

/

биохимиялық

/

биологиялық

/

Геологиялық

!

Теңіз суында көміртегі диоксиді оңай өзгеретін қосылыстардың болуы, теңіз суының негіздігін анықтайды, ал Н2СО3 диссоциациялануынан түзілген сутегі иондарының концентрациясы анықтайтын параметр:

/

сутектік көрсеткішін

/

металдардың таралуын

/

газдың тасымалдану жылдамдығын

/

иондық жұптардың түзілуін

 

еріген оттегінің мөлшерін

!

Табиғи суларда көміртек диоксиді келесі процестерге жұмсалады:

/

фотосинтез кезінде фотопланктонның тұтынуы

/

атмосфераға өту

/

кальций карбонаты түрінде тұну

/

насыщать воду углекислым газом

/

образование ионных паров

 

 

!

Көміртегі сулы ортада өмір сүретін организмдер жеңіл сіңіретін ион:

/

бикарбонат

/

көміртегі диоксиді

/

карбонат

/

көміртегі диоксиді

/

барлық көміртегі қосылыстары

!

Өсімдіктер мен жануарлар өлгеннен соң, олардың ақуыздары ыдырайды. Бұл кезде бактериялардың басқа түрлері, амин қышқылдарының құрамындағы азотты аммонизациялап, аммиакқа айналады:

/

H2N-(CH2)x-COOH®NH3+CO2+H2O

/

H2N-(CH2)x-COOH®N3H5+5CO2+H2O

/

H2N-(CH2)x-COOH®NH3+5CO2+H2O

/

H2N-(CH2)x-COOH®NО3+CO2+H2O

/

H2N-(CH2)x-COOH®NH3+CO H2O

!

Суда активті органикалық қосылыстар болмағанда темір иондары гидроксил иондарымен селективті байланысып,Fe(OH)2+ және Fe(OH)4- түзетін орта мәні:

/

рН>7

/

рН<7

/

рН=7

/

рН>8

/

рН=8

!

Минамата ауруы –бұл;

/

теңіз өнімдерінің кадмий тұздарымен ластануының нәтижесінде туындайтын ауру

/

теңіз өнімдерінің сынап тұздарымен ластануының нәтижесінде туындайтын ауру

/

теңіз өнімдерінің қорғасын тұздарымен ластануының нәтижесінде туындайтын ауру

/

теңіз өнімдерінің қалацы тұздарымен ластануының нәтижесінде туындайтын ауру

/

теңіз өнімдерінің магний тұздарымен ластануының нәтижесінде туындайтын ауру

 

!

Көмір және мұнайдың құрамына кіретін күкірт тотықтар түзуменжанады. Сол кезде аз жәрежеде реакция жүреді:

/

SO2+1*2O2→SO3

/

SO2+H2O→H2SO3

/

S+O2→SO2

/

SO3+H2O→H2SO4

/

H2S+O→OH+SH

!

Тотығу шамасы сипатталады:

/

табиғи суындағы тотығуға бейім заттардың мөлшерімен

/

теңіз суындағы бейорганикалық заттардың мөлшерімен

/

табиғи суындағы бейорганикалық заттардың мөлшерімен

/





sdamzavas.net - 2017 год. Все права принадлежат их авторам! В случае нарушение авторского права, обращайтесь по форме обратной связи...