Главная Обратная связь

Дисциплины:






Босаңдату және нормалдау. Тағайындау және режим.



Жасыту- қаттылықты төмендетіп және пластикалығын, тұтқырлығын жоғарлата отырып тепе-тең ұсақ дәнді құрылым алады, және мүмкіндік береді:

●дайындамалардын қысыммен және кесумен өнімділігін арттыру

●дәнекер тігіннің құрылымын түзейту, қысыммен өңдегенде және болатты құйғанда

●құрылымды келесі термиялық өңдеуге дайындау.

1.Диффузиялық жасыту. Ликвацияны залалсыздандыруға, қорытпаның химиялық құрамын түзетуге қолданады. Оның негізі- диффузия негіздік және лигерленген болаттар үшін қолданылады.Қыздыру температурасы балқу температурасына байланысты.Тн=0,8Тпл. Ұстау уақыт ұзақтығы τ=8....20 сағат.

2.Қайыра кристалдану(рекристализация) жасытуды салқын деформациядан кейіп кедергіні азайту үшін қолданады. Қыздыру температурасы балқу температурасына байланысты Тн=0,4 Тпл

3.Ыстық өңдеуден кейін кедергіні жою үшін жасыту қолданылады(

құйма,дәнекерлеу,кесумен өңдеу,егерде жоғары дәлдік талап етілсе).Қыздыру температурасы үлкен диапазонда болады: Тн=-160…700°С.Бұйымның ұзақтылығы көлеміне байланысты.

Жасытудың екінші типі фазалық құрамын өзгеруіне негізделген.Қыздыру температурасы және ұстау уақыты керекті құрылымды өгеруді қамтамасыз етеді. Салқындату жылдамдығы осындай бояу болу керек, кері диффузионды фазалық өзгерулер үлгеру үшін қажет.Дайындық операциясына құю, прокат жатады. Күйдіру қаттылығымен беріктігін төмендетеді орташа және жоғарғы коміртекті кесуін жақсартады. Дәнді ұсақтатып,ішкі кернеуін төмендетіп біртексіз құрылымын азайтып пластикалығы мен тұтқырлығын

арттырады. Қыздыру температурасына байланысты жасытуды бірнеше түрге бөледі:

1.Толық, қыздыру температурасы 30...50°С критикалық температурасынан жоғары А3

Тн= А3+ ( 30...50 ) °С Осындай қыздыру температурада аустенит ұсақ дәнді, және суытқаннан кейін болат ұзақ дәнді құрылым түзеді.



2.Толық емес, қыздыру температурасы 30..50°С, критикалық температурасы жоғары Аì

Тн= Аì+ ( 30...50)°С Осындай қыздыру кезінде құрылымда екінші реттік цементит сақталады, жасыту

нәтижесінде цементит сфералық форма құрайды. Кейде толық емес жасыту эвтектоидқа дейінгі болаттар үшін қолданылады, егер құрылымның өзгеруін талап етілмесе (болат ұсақ дәнді ) кескіштігін жоғарлату үшін қаттылығын төмендету қажет.

3.Циклдік және маятниктік жасытуды қолданады, егер толық емес жасытуды өткізген соң цементит майысқақ болса. Бұл жағдайда қыздыру температурасынан жоғары Аì кейін 680°С дейін суыту керек және тағы (750...760 °С) қыздырып тағы салқындатамыз. Нәтижесінде дәнді цементит алынады.

4.Изотермиялық жасыту- қажетті температураға дейін қыздырып , бұйымды тез суытады 50...100°С температураға дейн салқындатады қыздыру температурасының төмен (А1) , толық аустенит пен перлит түзілгенше ұстайды, кейін қалыпты ауада салқындатады. Нәтижесінде, біртекті құрылым алынады, себебі өзгеріс бірдей дәрежеде болғандықтан. Оңтайлы процестен уақыты азаяды. Лигерленген болаттар үшін қолданылады.

5.Нормальдану-жасытудың түрлері. Термиялық өңдеуде, бұйымды аустениттік күйге дейін қыздырып , 30...50°С А3 және Аст нуктелеринен жоғары келесі ауадағы салқындатумен

Тн=А3+ ( 30...50 ) °С және Тн=Аст + ( 30...50 )°С

Нормальдаудың нәтижесінде өте жұқа эвтектоидтың құрылымды қабат алынады (жұқа перлит және сорбит) ішкі кедергісі азаяды, сол сияқты т.б. өңдеулер өткізіледі. Жасытудан қарағанда қаттылығы мен берікті бірнеше жоғары болады.

 


 

Суару. Әдістері.

Конструкциялық болаттарды шынықтырумен жұмсартуды өткізеді, оның нәтижесінде қаттылығы мен төзімділігі артады, сонымен қатар жоғары пластикалығын алу үшін. Эвтектоидтан кейінгі болаттың жоғары қыздыру температурасы шектеулі, олай болмаған жағдайда дәннің өсуіне әкеп соқтырады, оның нәтижесінде төзімділігімен және тез ыдырауға қарсылығы төмендейді. Негізгі параметрлері болып қыздыру температурасы және салқындау жылдамдығы табылады. Қыздыру уақыты қыздыру құрамына байланысты болады, белгілі мәліметтерге сүйенсек ағыс мм-не электрлік пеште – 1,5...2 мин уақыт жұмсалады; жалынды пеште – 1 мин; тұзды ваннада – 0,5 мин; Қыздыру температурасына байланысты шынығу түрін анықталады:

● толық, А3 критикалық нүктесінен жоғары 30... 500 қыздыру температурасы. Эвтектоидқа дейінгі болат үшін қолданылады. Қыздыру және салқындату кезінде болаттың өзгерісін келесі схемада көрсетілген. Толық емес шынықтыру эвтектоидқа дейінгі болат үшін қолданбайды,өйткені құрылысында жұмсақ феррит қалып қояды. Қыздыру және салқындату кезінде болат құрылысының өзгеруі схема бойынша жүреді:

Толық емес , А1 критикалық нүктесінен жоғары 30... 500 қыздыру температурасында.

Тн=А1 +(30…50)˚С

Эвтектоидтан кейінгі болаттар үшін қолданылады.Қыздыру және салқындату кезінде болат құрылысының өзгерісі келесі схемада көрсетілген: Эвтектоидтан кейінгі болаттарды шынықтыру алдында міндетті түрде түрде

сфероидизациялық күйдіруді жүргізеді. Керекті құрылысын алу үшін құралды әр түрлі жылдамдықпен салқындатады, соның нәтижесінде салқындату ортасы анықталады. Бұйымның формасына, болат маркилеріне және комплекс керек қасиеттеріне қарай үшін әртүрлі суыту тәсілдерді қолданады.

1.Бір ортада суыту аймағындағы шынықтыру (VI)

Белгілі бір температураға дейін қыздырылған бұйымды суыту аймағына орналастырып суытады. Суыту ортасының ретінде төмендегілер қолданылады:

-Су- көміртекті болаттан жасалған ірі бұйым;

-Май-құрамында легирлеуші элементтер мен көміртегі бар болаттың орташа және қарапайым жасалған бұйымдары үшін. Шынықтырудағы негізгі жетіспеушілігі-аса үлкен кернеудің болуы

2.Екі сферадағы шынықтыру немесе үзілісті. (V2)

Қыздырылған бұйымды қайтадан Т-3000С болатын тез суытатын су ортасында суытады, содан кейін жұмсарған майлы ортаға орналастырады.

Үзілісті шымдалу суытудың максимальді қасиетін қамтамасыз етеді.Құралдар шынықтырудың негізі ретінді қолданады. Жетіспеушілігі: бір ортадан екінші ортаға орналасуын айқындайдын жағдайында қиыншылық туғызады.

3.Сатылы шынықтыру (V3)

Берілген температураға дейін қыздырылған бұйымды суыту ортасына орналастырып, Т= 30-500С Мн нүктесінен жоғары болатын жерде белгілі бір уақыт ұстап, температурлары тең болғанға дейін.Изотермиялық уақыт аустениттің төзімділік қаситеінен берілген температурада жоғары болмауы керек. Суыту ортасының сапасы ретінде еріген тұздар мен металдар қолданады. Изотермиялықөңдеуден кейін бұйымды жоғары емес температурада суытады. Бұл қолдану негізінен орташа және ұсақ бұйымдарға арналған.

4.Изотермиялық шымдалу (V4)

Сатылы шынықтырудан негізгі айырмашылығы-оның төзімділік қасиеті Мн

температурасында өтпелі айналымда болуы. Изотермиялық төзімділік аустениттің бейнитке айналуын қамтамасыз етеді. Өтпелі айналымда легирленген болат бейниттен басқа аустениттік құрамын сақтайды.Құрастырылған структурасы қаттылық, созылмалық, майысу

қасиеттерін мінездейді. Бұған қоса деформациялық қасиеті шынықтыру қысымына, фазалық қысымына байланысты төмендейді.

Суыту ортасының сапасы ретінде еріген тұздар мен щелочтар қолданады. Болатты легирлегенде қолданады.

5. Шынықтыру өзімен-өзі жұмсарту мен бірге. Қыздырылған бұйымдарды суыту ортасына орналастырып, жартылай суытады. Бұйымды

алғаннан кейін, оның жоғарғы қабатын ішкі температурасы есебінен қайта қыздырады, бұл кезде өзімен-өзі жұмсарту түзіледі. Ол негізінен жоғары температураға ие болатын, созылмалы, өте қатты бұйымдар үшін қолданады(соғуға арналған құралдар-балғалар,тістемелер)


 





sdamzavas.net - 2019 год. Все права принадлежат их авторам! В случае нарушение авторского права, обращайтесь по форме обратной связи...