Главная Обратная связь

Дисциплины:






Пайдалы қазба қорлары мен аршыма көлемдерін есептеу 1 страница



Кен сілемінің горизонталь қуаты:

Пайдалы қазба көлемі:

мұндағы, hн – жабынды жыныстар қалыңдығы, (20÷40)м.

Пайдалы қазбаның баланстық қорлары геологиялық қорларға тең қабылданады:

, т

Карьер нұсқасындағы тау-кен қазындысының көлемі ( қабылдаймыз):

, м3

Карьер түбінің ауданы келесі формуламен анықталады:

Карьер түбінің периметрі келесі формуламен анықталады:

Карьердің ақтық нұсқасындағы аршыма жыныстарының көлемі:

, м3

Өндірістік орташа аршу коэффициенті:

4 Карьер өнімділігін анықтау

Кез келген кәсіпорын жұмысының негізгі көрсеткіші оның өндірістік қуаты болып табылады. Карьердің өндірістік қуаты карьердің пайдалы қазба және тау-кен қазындысы бойынша өнімділігімен сипатталады. Бұл көрсеткіштердің өзара байланысы эксплуатациялық аршу коэффициенті арқылы өрнектеледі.

Тау-кен кәсіпорнының дұрыс анықталған өндірістік қуаты маңызды мәселе болып табылады. Карьердің кен бойынша өнімділігі кен жұмыстарының даму қарқындылығымен анықталады.

Бір қабатты қазу уақыты

мұндағы, – кемер биіктігі, м; – карьердің жылдық тереңдеуі, м/жыл.

Карьердің жылдық тереңдеу жылдамдығы

мұндағы, Нк – карьердің ақтық тереңдігі, м; Тос – карьер нұсқасындағы кенді қазу мерзімі, жыл.

Карьер нұсқасындағы кенді қазудың негізгі уақыты

мұндағы – карьер нұсқасындағы кен қорлары, мың. м3; – кен тығыздығы, т/м3; – карьердің кен бойынша жылдық өнімділігі, (300÷500 мың.) т /жыл.

Карьердің кен бойынша айлық өнімділігі

Карьердің кен бойынша тәуліктік өнімділігі

мұндағы, – демалыс күндерді ескергенде 1 айдағы жұмыс күндерінің саны, 26.

Кен жұмыстарының дамуының бірінші кезеңіндегі карьердің аршыма жыныстары бойынша жылдық өнімділігі

Кен жұмыстарының дамуының бірінші кезеңіндегі карьердің аршыма жыныстары бойынша айлық өнімділігі



Кен жұмыстарының дамуының бірінші кезеңіндегі карьердің аршыма жыныстары бойынша тәуліктік өнімділігі

5. Карьердің қызмет мерзімін анықтау

Карьердің қызмет мерзімі

мұндағы, – карьердің даму уақыты, жыл (2-3); – карьердің негізгі қызмет мерзімі, жыл; – карьердің өшу уақыты, жыл (1-2).

 

Карьер контурын (нұсқасын) анықтау сұлбасы


 


1-тәжірибелік жұмыстың варианттар кестесі

 

КӨРСЕТКІШТЕР ВАРИАНТТАР
1 /13 2 /14 3 /15 4 /16 5 17 6 /18 7 /19 8/20 9 /21 10/22 11/23 12/24
1.Кенің қалыңдығы 41/50 42/51 43/52 44/53 45/54 46/55 47/56 48/57 49/58 50/59 70/60 71/61
2.Кенің созылғандағы б/ш ені (м) 2000/3200 2100/3300 2200/3400 2300/3500 2400/3600 2500/3700 2600/3800 2700/3900 2800/4000 2900/4100 3000/4200 3100/4300
3.Кенің құлау бұрышы 35/47 36/48 37/49 38/50 39/51 40/52 41/53 42/54 43/55 44/56 45/57 46/58
Сп =1 000¸10 000     3 100       3 000       3 500  
С0 =500¸5 000     1 100       1 000       1 500  
Св = 200¸9 000                  
7.Кеннің қалыңдығы, Һн (м) 10/12 11/13 12/14 13/15 14/16 15/17 16/18 17/19 18/20 19/21 20/22 21/23

 

 

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Мельников М.В. «Краткий справочник открытым горным работам». Москва, 1982 г. Недра 414 с.

2. Ржевский В.В. «ОГР». Москва, Недра - 1980г.

3. Хохряков В.С. «Проектирование карьеров». Москва , Недра - 1980г, 336 с.

 

 


2 БҰРҒЫЛАУ ЖӘНЕ АТТЫРУ ЖҰМЫСТАРЫНЫҢ ШАМА-ШАРТТАРЫН АНЫҚТАУ

 

Шартты тапсырмалар: қатарына бұрғылау станоктарын таңдау (типі мен маркілері), параметрлерін есептеу; ұңғылар наклон бұрышы βс, ұзындығы Lc және асыра бұрғылау Lпер; ұңғы торлары; бұрғыланған блоктың, станоктың өнімділігі мен блокты бұрғылауға жұмсалатын уақыт.

 

Тапсырманы шешу тәртібі: Қазылып алынып жатқан тау жыныстарының бекімділік көрсеткіштері f(2,66-68 бет) бұрғылау станогінің типін таңдау және бұрғыланған ұңғымалардың диаметірін табатын болсақ:

dc=dд.к.р.с; (1)

мұндағы, dд-қашау диаметрі, мм:(СБР-125мм=0,125м), к.р.с=1,05÷1,2- бұрғылау кезіндегі ұңғыманың кеңейу коэффициенті.

 

Табаны бойынша кедергі шамасын анықтау

W=(40-45)dc- жеңіл жарылатындар үшін;

W=(35-40)dc- орташа жарылатындар үшін; } (2)

W=(25-35)dc- қиын жарылатындар үшін;

Кертпешті қауіпсіз бұрғылау шарттары бойынша W шыққан мәндерін тексереміз: W=hy.ctgα+c, м; (3)

мұндағы hy, α-бұрғылау кертпештің биіктігі мен қиябет бұрышы, градус/м.

С- ұңғыма осьнен кертпештің жоғарғы ернеуіне /бровки/ дейінгі минимальді берілген арақашықтығы, м.(С=13÷22м).

W сәйкес ұңғыманың ылди бұрышын βс анықтау.

W≥ Wб- кезінде тік ұңғымаларды sin βс=90о қабылдау.

W< Wб- кезіндегі бірінші қатардағы ұңғымаға ылди бұрғылауды βс=αy қабылдау. Ұңғылауға мүмкіндігі беретін бұрғылау станогінің модельін таңдау.

Шарттарға байланысты ұңғыма торларыннан шама-шарттарын қарастыру:

а) қатардағы ұңғыма арасындағы ара қашықтықтар: a=m*w, м. (4)

мұндағы: м-ұңғымаларды аралық түрде орналастыру коэффициенті (0,75÷1,4);

-жұмсақтарға (1,1÷1,4);

-орташа (1,0÷1,1); қиын аттырылатын таужыныстар (0,75¸1,0);

б)Ұңғымалардың қатарлармен арасындағы арақашықтығы: в=a-ұңғымалар квадратты торлар кезінде.

Бұрғылау блогінің шама-шарттарын анықтау:

а) бұрғылау блогінің ені: Шв.б=W+(n-1)·В, м; (5)

мұндағы W-табанасты бойынша кедергі сызығы, м; n- ұңғы қатарындағы сандар, В-ұңғы қатарлар арасындағы арақашықтығы.

Vв.б=15(30)Qcут.экс, м3; (6)

б) бұрғылау бөлігінің ұзындығы:

LB.Б= , м; (7)

мұндағы, Qc- экскаватордың тәуліктік өнімділігі, м3;

15- авто көліктеріне тиеу, тәулік;

30- темір жол көліктеріне тиеу, тәулік.

 

Ұңғылар саның ізтестіреміз немесе табамыз:

а) қатарда nc= , (8)

б) блоктағысы np=4, (9)

 

Ұңғылардың бұрғылау шама-шарттарын анықтау

а) ұңғыма ұзындығы: Lc= , м, (10)

мұндағы, Ну- кертпеш биіктігі, м; βс- деңгейжиекке қарай ұңғыманың ылди бұрышы, градус;(Lпер=(10-15) dc; м); Lпер- асыра бұрғылау ұзындығы, м; dc-ұңғыма диаматрі, м.

б) блоктағы ұңғыманың қосынды ұзындығы

, (11)

Бұрғылау станогының ауысымдық өнімділігін анықтау

Qб= пог.м/ауысым, (12)

мұндағы Тс,Тп.з,Тр.п,Тв.п- ауысымның созылымдығы, дайындаудың ақырғы операциялары, уақтылы тоқтап тұруы мен ішкі жүйелік тоқтаулары, сағат; Vв-бұрғылаудағы техникалық жылдамдығы, м/сағ; tв-1м ұңғыманы бұрғылаудың қосымша уақыты, сағат; кейде Тс=8 сағат, Тп.з+Тр.п=0,54-1; Тв.п=0,9-1,3 сағат.

Блоктарды бұрғылау уақытын анықтау: Тб= , ауысым, (13)

Блоктарды бұрғылау жылдамдығын (Тб) болк барды экскаватормен қазымдау жылдамдығын (Тэ) шарттарға сәйкес тексереміз.

Бұрғылау станоктарға әрдайым екі ауысымдық үйымдастыру жұмысы 8 сағаттан. Осыдан мұндағы: Тэ=15÷30 тәулік.

Егер қойылған шарт орындалмайтын болса блокты бұрғылауға екі станокты қолданды және блокты бұрғылаудың ұзындығы мен көлемін анықтау. Станоктардың өнімділігін басынан бастап қайтадан есептеу керек. 22- вариант берілгені: f=4, Hy=15, α=650, n=4, Qэкс=8, Lep=0,75, β=900; Табу керек: w-?, dc-?, a-?, Шв.б-?, nc-?, -?, Lc-?, Qб-?, Tб-?;

 


3 АТТЫРУ ЖҰМЫСТАРЫНЫҢ ШАМА-ШАРТТАРЫН АНЫҚТАУ

 

Есептің шартына: оқтаманың шама-шарттарын, тау массасының шығуы, қазып шығарған кесектер, орташа өлшенген қопсыту коэффиценті, ұңғыманың оқтаның жару тәртібімен коммутация сұлбаларын таңдап есептеу.

Тапсырманы орындау тәртібі:

Белгілі АЗ меншікті шығындар шамасы кезінде оқтамның шамасын анықтау:

а) бірінші қатардағы ұңғымалар үшін: Q31=q*W*Hy*a, кг; (1)

б) келесідей қатардағы ұңғымалар үшін: Q32=q*B*Hy*a, кг; (2)

Ұңғыманың сыймдылығы бойынша оқтаманы есептеп шығарудың шамасын тексеру:

а) ұңғыманың сыйымдылығын істестіреміз (кг/м): Р= ; (3)

мұндағы ∆- оқтаудың тығыздығы, (кг/м3).

Қолымен және механикалық түрде оқтау кезінде:

∆=300¸1000 кг/м3, ал АЗ судың қысымымен қолданған кезде ∆=1400¸1600 кг/м3.

б) АЗ оқтаманың ұзындығын анықтау: LBB=Lc-Lзаб, м. (4)

мұндағы, Lзаб- ұңғыманы тығындаудың ұзындығы.

в) ұңғыманың оқтама массасының сыйымдылығын анықтау;

; (5)

г) шығарылған мәндерді салыстырамыз: Qз1; Q3≤ ; (6)

егер шарттар орындалатын болса Q3= қолданылады.

Бұрғыланған блокты жарып тастау үшін АЗ жалпы массасын анықтаймыз: QBB=Q3* . (7)

Ұңғыманың бірінші қатардағы 1 метр үшін тау массасының шығуын есептеу: qrm= , м3/м; (8)

1 метрмен салыстырғанда орташа жарылып шығатын барлық тау жыныстар формуласы

qrm=[ м3/м, (9)

Жарылған тау массасынан шығатын кесектерді есептеу,

dcp = , см; (10)

мұндағы Ldp- құрамдағы блоктың орташа өлшемі:

q- АЗ меншікті шығыны кг/м3; dc- ұңғыма диаметрі.

Көп қатармен жару кезінде үйілімдегі жыныстардың орташа өлшенген қопсыту коэффициентін қарастыруы:

Кр= , (11)

Np-тұрақты шама (4¸7); [кесте 1].

 


кесте 1. Варианттар бойынша есептеулерге арналған керекті мәліметтер

КӨРСЕТКІШТЕР
Бекімдік коэффициенті, f;
Кертпештің биіктігі, Ну;
Қиябет бұрышы α, градус;
Ұңғыма орналасуы түрі; к ш в а а х д м р а а т т т т ы ы   &  
Қатар саны, n;
Экскаватордың тәуліктік өнімділігі, Qэкс; м3;
Блоктың орташа өнімділігі, Lcp, м;

Әдебиеттер тізімі:

1. Синьчиковская В.И. Технология ОГР Красноярск: Издательство красноярского университета, 1989, 375с.

2. Томаков П.Н., Наумов И.К. Технология, механизация и организация открытых горных работ. М: Недра, 1986, 311с.

3. Омаров Т.Ш. Определение параметров буровзрывных работ при открытой разработке месторождений. Методические указания к практическим занятиям (для бакалавров специальности 2105) – Алма-Ата: КазПТИ, 1992. с1-10.


4 ЭКСКАВАТОРЛАРДЫҢ ӨНІМДІЛІГІН ЕСЕПТЕУ

 

Экскаваторлардың өнімділігін теория, техникалық және пайдаланушылық (эксплуатациялануға) болып бөлінеді.

Механикалық күректі экскаваторлар үшін теориялық өнімділігі төгу кезіндегі бұрылу бұрышы кезінде 900-тең, көсу биіктігі қысымды діңгекке (валл) тиісті биікті, үгіндідегі бұрылу жылдамдығы және төгу мерзімі. Бұрылу бұрышының максималды түрі 1350 драглаиндар үшін, ал көп шөмішті экскаватордың теориялық өнімділігі, белгілі уақыт ішіндегі шөміштер санымен, тіліп алу жылдамдығының наминалды қазып алушы шөміштер санына байланысты. Шөмішті толтыру коэффициенті, шөміштің ішіндегі жыныстарды қопсыту коэффициенті, белгілі бірлікке (еденица) тең болып келеді.

Экскаватордың теориялық өнімділігін қопсытылған тау массасында мына формуламен анықтау: м3 /сағ, (1)

мұндағы Е- шөміштің сыйымдылығы, м3.

h – төгу барысындағы 1мин ішіндегі шөміш саны.

Көп шөмішті экскаватордың «h» мәні техникалық сипаттамасы бойынша үшінші формула есептелінеді; ал біршөмішті экскаваторлар үшін.

n (2)

мұндағы tц.т,- циклдің теория жалғасы. 30¸40 секунд аралығында (1) және (2) формулаларын бір-біріне сәйкестендіріп бір шөмішті экскаваторлардың өнімділігін мына формуламен анықтау:





sdamzavas.net - 2020 год. Все права принадлежат их авторам! В случае нарушение авторского права, обращайтесь по форме обратной связи...