Главная Обратная связь

Дисциплины:






Пайдалы қазба қорлары мен аршыма көлемдерін есептеу 4 страница



; (9)

мұндағы, – ұңғының горизонтқа көлбеу бұрышы, град ( ); – кемер биіктігі ( м); - аса бұрғылау шамасы, м.

Аса бұрғылау ұзындығы ұңғы диаметріне байланысты анықталады

, м.; (10)

Көлбеу ұңғыларды пайдалану кезінде аса бұрғылау ұзындығын ең аз шамада қабылдауға болады, яғни

м. (11)

Бұдан ұңғы ұзындығы

м; (12)

Тығындама ұзындығы да ұңғы диаметріне байланысты анықталады

. (13)

Қиын жарылатын жыныстарды дайындау кезінде тығындама ұзындығын минимальді қабылдаған жөн, яғни

; (14)

Сонда ұңғы сыйымдылығы

; (15)

Сонымен зарядтың есептік шамасы ( кг), ұңғының сыйымдылығына сәйкес келеді.

7. 1 м ұңғыдан тау жыныстарының шығуы

; (16)

 

8. Зарядтардың әрекеттестігін еске ала отырып (m 1,2 деп қабылдағанда) кертпеш табаны бойындағы кедергі сызығының шектік мөлшері мына теңдік арқылы табылады (1; 93-бет):

Wпр=Wод (1,6-0,5·m),

мұндағы m=1,0 – ұңғылардың жақындасу коэффициенті.

γ – тау жыныстардың тығыздығы , кг/м ;

Квв – жарылғыш заттардың жұмысқа қабілеттік коэффициенті (аммонит 79/21-ге салыстырғанда).

Сонда, Wпр=8078 (1,6-0,5·1)=9,66 м.

Қиын жарылатын тау жыныстар үшін (1; 93-бет):

Wпр=(25-35)dc=33·0,243=8,019м.

Кемер табаны бойындағы кедергі сызығының мөлшері вертикальді ұңғылық зарядтар болғанда кертпешті қауіпсіз бұрғылауда қанағаттандыру шарты бойынша анықталады (1;93-бет): Wб=20·ctg750+3=20·0,36+3=10,20м.

Есептелінген W шамаларына қарап , оның мөлшерін 8 - деп қабылдау.

9. Қатардағы ұңғылар арасындағы қашықтық (а) мына формуладан табылады(1; 88-бет): A=mW=1·8 метр.

10. Көлбеу ұңғылар қатарлары арасындағы қашықтық (в) қысқа бәсеңдетіп жарылыс жобалағанда W мөлшеріне тең , яғни, в=W=8 метр.

11. Көлбеу ұңғылар қолданған кезде жарылғыш заттардың ұңғылық зарядтар массасы мына формуладан табылады: Qз=qn*V=qn*aWHy , кг,



мұндағы qn- жарылғыш заттардың жобалық меншікті шығыны , кг/м3;

V- зарядпен қопарылатын тау жыныстаркөлемі , м3

Qз=0,562·8·8·20=720 кг.

 

 

12. Ұңғының сыйымдылығы мен заряд мөлшері тексеріледі, яғни, Qз' = р*lвв, кг,

мұндағы р – ұңғының 1 метріне жарылғыш заттардың сыйымдылығы, кг/м;

lвв- заряд ұзындығы , м.

Ұңғының 1 метріне келетін жарылғыш заттар мөлшері осы формуладан табылады (1; 87-бет): P=7,85·dc2 ∆=7,85·2,432·0,9=41,7 кг/м;

мұндағы dc-дициметр;

∆-0,9 кг/дм3;

Заряд ұзындығы (1; 86-бет): lвв =Lc-lз, м,

мұндағы lc- ұңғының ұзындығы, м,

lз- тығындама ұзындығы, м.

Lc= , м,

мұндағы β=750,

ln- асыра бұрғылау ұзындығы , м

Асыра бұрғылау ұзындығы мына формуладан табылады (1;86-бет):

ln=(10÷15) dc=11-0,243=2,7 м.

Сонымен ұңғының ұзындығы: Lc= =23,6 м.

Тығындама ұзындығы (1; 86-бет): lз=(20÷35)dc=20·0,243=5 метр.

Ұңғыға сыятын заряд мөлшері: Qp’=p·ldd=41,7·(lc-lp)=41,7 (23,6-5)=776 кг.

Есептелген заряд массасы ұңғыға сыйатын заряд мөлшерінен кем, яғни жарылғыш заттардың бәрі ұңғыға сыйады.

13. Ұңғының 1 метрінен шығатын тау жыныстарының қоспалары мына теңдік бойынша табылады: V= =54,2 м3.


 


9 ҰҢҒЫЛЫҚ ЗАРЯДТТАР КОНСТРУКЦИЯСЫ МЕН ҚЫСҚАША БӘСЕҢДЕТУ МЕРЗІМІН ЕСЕПТЕУ ЖӘНЕ ЖАРЫЛЫС СХЕМАСЫН ТАҢДАУ (сызба тапсырмаға қосылуы керек)

 

1. Тау жыныстарының қиын жарылатын топқа жататынын еске ала отырып, ұңғылық зарядтың конструкциясын тұтас - деп қабылдау.

КЭДШ–62-2 пиротехникалық бәсеңдетуші, бәсеңдету мерзімі 20 мс қабылдауы жөн.

 


2. Тау жыныстарды тасымалдау үшін темір жол көлігі қолданылатын, олардың жарылғыштығын біле отырып, ұңғылардың екі қатарлы орналасуын және қысқа бәсеңдетіп аттырудың диагональді схемасын қабылдау.

3. Қабылданған жарылыс схемасы, оның ғимараттар мен құрылыстарға сейсмикалық әсер ету бойынша қауіпті аймақтық радиусы анықталуы жөн. Жарылыс заттардың кейбір зарядтарды атқанда топ арасы бәсеңдету мерзімі 20 кем болғанда қауіпті аймақтың радиусы (rc) мына формуладан табылады (1; 109-бет): rc=29 , (1)

мұндағы Q - жарылысқа дайындалған зарядтардың жалпы массасы, кг; n'- топ сандары.

Топтағы санның қысқа бәсеңдетіп аттырудың диагональді схемасы кезінде аттыруға дайындалған кенбөлік ұзындығымен және қатардағы ұңғылар арасындағы қашықтықты анықтау.

Кенбөлік ұзындығын 400 м -деп айтсақ, ал а=8 м, сонда топ саны n'=(400-8)=50.

Екі қатардағы жарылыста ұңғылардың жалпы саны 50·2=100 болады .

Жарылысқа дайындалған зарядтардың жалпы массасы:

Q=Qз·nc=720·100=72000кг

сонда, r=29 =328 м.

 

Тапсырма бойынша жарылыс орнынан ең жақын ғимарат пен құрылысқа дейін 800м. Қорытынды: қабылданған жарылыс схемасы, жалпы зарядтардың массасы қауіпсіздікті қамтамасыз етеді.

4. Қысқа бәсеңдетіп аттырудың бәсеңдету уақыты мына формуладан табылады (1; 90-бет): τ=k·W, м

мұндағы k-тау жыныстарының жарылғыштығын еске алатын коэффициенті, оның сандық шамасын қиын жарылатын жыныстар үшін 1,5-ке тең.

τ= 1,5·8=12 мс; (2)

 


10 ҚОПСЫМА ПАРАМЕТРЛЕРІН, ҚОПСЫТУ КОЭФФИЦИЕНТІН ЖӘНЕ ҚОПСЫТЫЛҒАН ТАУ ЖЫНЫСТАРЫНЫҢ КЕСЕКТІГІН ТАБУ

 

1. Көп қатарлы қысқа бәсеңдетіп аттыру кезінде тау жыныстардың қопсыма ені мына формула бойынша табылады (1; 99-бет, формула 5):

Вм=КзВо+(n-1)в , (1)

мұндағы в-ұңғылар қатарлары арасындағы қашықтық, 8 м;

n- ұңғылар қатарларының саны, 2 ;

Кз- қопарылған тау жыныстарда алыс лақтырудың коэффициенті, осы коэффициент бәсеңдету мерзіміне байланысты, τ мөлшері 20 мс болғанда ол 0,9 тең (1; 99-бет);

Во- бір қатарлы лезде жарылыс болғандағы қопсыма ені.

Во мөлшері мына теңдік бойынша табылады (1; 99-бет, 5.24-формула):

Во=КвКβHy , (2)

мұндағы Кв- жыныстардың жарылғыштығын көрсететін коэффициент, жеңіл жарылатын тау жыныстарда kв = 2 (1;99-бет);

Кβ- ұңғының деңгейжиекке еңкіш бұрышын ескеретін коэффициент,

qn- жарылғыш заттардың жобалық меншікті шығыны, кг/м3.

Кβ =1+0,5 ·sin 2 ( /2-β)=1+0,5·sin 2 ( /2-75)=1,25. (3)

Бір қатарлы лезде жарылыс болғандағы қопсыма ені

Во=2·1,25· ·18=33,7 м.

Сонда: Вм=Кзво+(n-1)в = 0,9·33,7+(2-1)·8=38 м;

2. Қопсыма пішіні және оның биіктігі.


Қысқа бәсеңдетіп аттыру кезінде көлбеу ұңғылардың қопсыма пішіні трапецияға жақын болады.

 

Трапеция түрі бар қопсыма пішінінің үстіңгі қабырғаның ұзындығы мына формула бойынша табылады (1;100-бет):

P=0,3(Bo-W) + 3,5 м =0,3 (33,7-8)+3,5=11,2 м, (4)

Қарапайым көлбеулік бірқатарлы ұңғыларда, қопсыма биіктігі мына формула бойынша табылады (1;101-бет , формула 5.28):

Hр.о= =10м. (5)

Екі қатарлы тірек жағы жоқ қысқа бәсеңдетіп аттыру кезінде қопсыма биіктігі (1; 101-бет): Hр.м=(0,6-1)Hy=0,7·20=14м.

1. Екі қатарлы қысқа бәсеңдетіп аттыру кезінде тау жыныстардың қопсыту коэффициентін 1,4 - деп қабылдау (1; 101-бет): Кр=1,4.

2. Қопсытылған тау жыныстары қоспаларының шығатын кесектігі мына формула бойынша табылады (1,428-бет, формула 20,6):

(6)

- берілген 1,1 м – берілген жыныстар кен бөлігінің құралымының орта мөлшері, м;

-243мм;

qф - жарылған заттардың нақты меншікті шығыны, qф= qn.

сонда,

Күтіп отырған кесектік сандық шамасы бойынша керекті кесектікке жақын.

Тау жыныстарының кесектік классификациясы бойынша біздің қопарылатын тау жыныстары 4 категорияға жатады.

 


11 ТАУ ЖЫНЫСТАРЫН ЭКСКАВАЦИЯЛАУ МЕН ЭКСКАВАТОРДЫҢ КЕНЖАРДАҒЫ ПАРАМЕТРЛЕРІН ТАБУ. ҚАЗУ – ТИЕУ ЖҰМЫСТАРЫНЫҢ СХЕМАСЫН НЕГІЗДЕП (паспортын жасау)

 

Қопсытылған тау жыныстарының:

1. Қиын экскавациялаудың жуық көрсеткіші (Пэр) мына теңдік (1, 122-бет, формула №6.4) бойынша табылады: (1)

мұндағы ;

Кз – эмпериялық коэффициенті, 0,022;

А – коэффициент;

КР - тау жыныстарының қопсымадағы қопсыту коэффиценті, (№5 тапсырмаға сәйкес, КР =1,4);

q – еркін түсу удеуі, 9,81 см/с2;

g - тау жыныстардың тығыздығы, 2 800 кг/м3;

dср – қопсымадағы орта кесектің диаметрі, (№5-тапсырма бойынша оның шамасы 0,42м);

s=29 м Па. (2)

Сонда, А сандық шамасы: А=10-2·2800·9,81·0,42+29=144.

Енді қиын экскавациялаудың салыстырма түп көрсеткішін табу болады (1,49=20,66):

Кесте 6.3-ге сәйкес (1, 121-бет) қопарылған тау жыныстар Пэ.р. шамасына қарай экскавациялау жағынан I класқа жатады.

2. Экскаватордың кенжар параметрлері.

1. Шөміш сыйымдылығы - 8м3
2. Барынша көп көсіп алу радиусы -17,8м
3. Экскаватор денгей жиегіндегі тұрғын жердегі көсіп алу радиусы (тұру деңгейіндегі көсіп алу радиусы)   -10,3м
4. Барынша көп көсіп алу биіктігі -12,5м
5. Барынша көп төгу радиусы -16,3м
6. Жүру жылдамдығы -0,45км/сағат
7. Барынша көп көтерілу мүмкіншілігі -12°
8. Жерге тиісті экскаватор табанының орташа меншікті қысымы -2,03кг/см3
9. Жұмыс циклдің ұзақтығы -26 сек
10. Экскаватордың жұмысшы массасы -370 т

ҚАЗУ – ТИЕУ ЖҰМЫСТАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ СХЕМАСЫ

 

 

 


а) бірінші тілмені қазып алуы

б) екінші тілмені қазу жобасы


Кенжары параметрлері мына факторлар бойынша табылады:

а) ЭКГ-8И экскаватордың техникалық сипаттамасы (1, 469-бет);

б) Қопсымадан қопарылған жыныстарды қазып алу кезінде кенжары биіктігі HЗ қопсыма биіктігімен анықталады.

Байланысты – сусымалы қопарылған және сусымалы орташа кесекті тау жыныстар қазып алу үшін қопсыма биіктігі мына теңдікпен табылады. (1, 158-бет)

.

№5-тапсырмаға сәйкес қопарылған тау жыныстардың қопсыма биіктігі 14 метрге тең, сонымен кенжар биіктігі мүмкін шегінде есептелді.

в) Экскаватордың тілме ені осы байланыс арқылы табылады: (1, 159-бет)

.

мұндағы, Rч.у. - тұру деңгейіндегі көсіп алу радиусы, ЭКГ-8и экскаватордағы ол 10,3 метр.

Сонда қарапайым тілме ені: Ан=15,4¸17,6 м.

№5-тапсырма бойынша қопарылған тау жыныстардың қопсыма ені 38 метр болған. Сонда қопсыма ені экскаватордың т і л м е еніне еселі емес, бұл жағдай қазу-тиеу және темір жол жұмыстарын қиындатады.

Темір жол жылжыту жұмыстарын азайту үшін тау жыныстарды қопсымадан экскаватордың екі өткел ішінде тиеп жіберу керек. Сонда біздің алдымызда қопсыма енін азайту деген мақсат жауып отыр. Ал, ол үшін тірек жағы бар екі қатарлы орналасқан қысқа бәсеңдетіп аттыру пайдалануы жөн. Сонда тірек жағы бар аттыру тәсілін қолданғанда қопсыма ені,

(3)

мұндағы, МП.С. – тірек жағының ені, 4 метр-деп алайық.

КР – тау жыныстар қопсыма коэффициенті тірек жақты, 1,3;

W = 8 м – кертпеш жабының кедергі сызығының ені.

Сонда: ;

Қопсыманың ені 32 метр болғанда экскаватор екі өткелмен, әр өткелдің ені 15 метр, тау жыныстарды қазып алып, екі метрден тірек жағына қалдырып отырады.

 


12 ЭКСКАВАТОРДЫҢ ӨНІМДІЛІГІН АНЫҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЖҰМЫС ІСТЕЙТІН САНДАРЫН ЕСЕПТЕУ

 

1. Экскаватордың паспорттық өнімділігі мына формула бойынша анықталады (1,127-бет, формула 6, 7): , м3/сағ; (1)

мұндағы Е-шөміш сыйымдылығы, м3;

Тц.п.-экскаватордың жұмыс циклінің паспорттық ұзақтығы, с

Тц.п сандық шамасы ЭКГ-8 и экскаватордың техникалық сипаттамасына сәйкес 28- деп қабылдаймыз. (1,172-бет, кесте 8.1).

Сонда, , м3/сағ; (2)

2. Экскаватордың техникалық өнімділігі мына формула арқылы табылады (1, 127-бет, формула 7.10): ,

мұндағы Тц-нақты кен-тау және техникалық жағдайындағы циклдің ең аз ұзақтығы, с;

Кн.к-шөміш толтыру коэффициенті;

Кр.к-шөміш ішіндегі тау жыныстардың қопсу коэффициенті;

Кн.к: Кр.к=Кэ-экскаватордың коэффициенті;

Кт.в-қазу технологиясының әсер ететін коэффициенті.

Бұл факторлардың шамасы мына төменгі есептер арқылы табылады:

а) Тц шамасы формула 8.14 (1,171-бет): Тц=tr+tn+tp;

tr, tn, tp - сәйкес көсіп алу, айналулар, төгу ұзақтығы, с.

Кр>1,7 1,4, оның мөлшері тау жыныстардың кесектігіне байланысты.

Сонда, экскаватордың көсіп алу ұзақтығы мына эмпириялық формуладан жауап алуға болады (1,172-бет, формула 8.16):

tr . (3)

Айналма операциялардың ұзақ шамасы мына жеңілдік арқылы табылуы мүмкін (1, 173-бет, формула 8.18): tn= tпр.п· ,

мұндағы tпр.п -экскаватордың паспорттық айналану ұзақтығы (1, 173-бет, 8.1-кесте)

-нақты және паспорттық экскаватордың бұрылу бұрыштары, градус.

.

Шөміштегі тау жыныстағы қоспаларын думкартаға тиеу операциялаудың ұзақтығы 8.2 кестеден алынады (1, 174-бет).

Dор<0, 4 ; жағдайды еске алған кезде: .

Енді экскаватордың жұмыс циклінің толық ұзақтығы тең:

Тц=9,7+21,7+2,3=33,7с.

б) Кн.к және Кр.к коэффициентердің шамалары тау жыныстары кесектігінен және шөміш сыйымдылығымен анықталады (1, 175, 176-беттер, 8.4 және 8.5-кестелер) Кр.к= 1,58; Кн.к=1,02. Сонда Кэ=1,02:1,58=0,646;

в) коэффициент Кт.в шамасы (1, 178 бет, 8.6-кесте)-деп қолдануға болады. ЭКГ-8И экскаватор болғанда, екі қатар ұңғылар орналасуы және dcр =42см болғанда Кт.в=0,78.

Енді экскаватордың техникалық өнімділігін есептеуге болады,

.

Экскаватордың техникалық өнімділігі мына формула бойынша есептеледі (1, 129-бет): м3/сағ; (4)

мұндағы - тау жыныстардың күрделі кенжарда нақты экскавациялау қиындығы мен есептелген көрсеткіш Пэ сәйкес келмейтіндігін еске алатын коэффициент;

Кпот - экскавацияланған тау кен қазындының жоғалымын еске алатын коэффициент;

Ку - басқару коэффициенті;

Ктр - транспорт жағынан алғандағы ең аз керекті тоқтап қалуды еске алатын коэффициент;

Коэффициент шамасын көлбеу ұнғылармен тау жыныстарды екі қатарлы аттыру кезінде 1-ге тең-деп алуға болады. Ку=1; Кпот шамасы экскаватормен тау жыныстарды темір жол көмегіне тиегенде 0,98 0,99 болады.

Сонымен м3/сағ;

1. Экскаватордың ауысымдық жұмыс (эксплуатациялық ) өнімділігі мына теңдік бойынша табылады (1, 436-бет, формула 19.1):

м3/ауысым; (5)

Тсм- ауысым ұзақтығы, 8 сағат;

Кпр- экскаваторды негізгі жұмыста пайдалану коэффициенті,

Ккл- ауа райын еске алатын коэффициент.

Экскаватор темір жол комплекс пен істегенде Кп.р шамасы 0,56 0,7 арасында, Кп.р=0,65 тең. Карьер орта аймақта болған кезде Ккл=1 тең-деп алуға болады. Сонда, ауысым өнімділігі: , м3/ауысым.

5. Экскаватордың жылдық эксплуатациялық өнімділігі:

; (6)

мұндағы Nр-экскаватордың бір жыл ішіндегі жұмыс істеген күндерінің саны;

Псм-3-бір тәуліктегі ауысымдар саны.

Экскаватордың жыл ішіндегі жұмыс істейтін күндерін жөндеу, бос тұрып қалу, басқа кенжарға бару факторларды еске алып 250 күн - деп қабылдау.

, м3/жыл;.

Экскаватор жұмыс паркі: .

Экскавтор санын 13-деп қабылдау; .

 


13 ТАУ ЖЫНЫСТАРЫНЫҢ ТАСЫМАЛДАУ ҚИЫНДЫҒЫНЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ КӨРСЕТКІШІН ЖӘНЕ ПОЕЗДЫҢ ПАЙДАЛЫ МАССАСЫН ЕСЕПТЕУ

 

Тау жыныстардың тасымалдау қиындығының салыстырма көрсеткіші мына формула ( 1; 28 бет ) бойынша анықталады:

Пт=0,0006·γ+5dcр·А+20WnBC,

мұндағы γ – тау жыныстарының тығыздығы, кг/м3;

a¢ср- көлік ыдысындағы жыныстардың кесектерінің орта мөлшері, м;

А- тұрақты коэффициент, оның мөлшері, А=1+0,1·sсдв=1+0,1×29=3,9.

sсдв- жыныстардың ығысуға қарсыласу шегі, мПа;

W- тасымалдайтын жыныстардың ылғалдылығы (бірлік көлемінде);

n-тау жыныстардағы сазды бөлшектердің мөлшері;

B=1+lg (T+1);

T- жыныстарды тасымалдау ұзақтығы, сағат;

C=1-0,025t;

t- ауа температурасы, градус.

 

Тапсырманың шарты бойынша қазып алатын тау жыныстарда сазды бөлшектер жоқ болғандығынан формуладағы үшінші қосылғыш нөльге тең болады.

Сонда, Пт=0,0006×2800+5×0,39×3,9=9,29 мПа.

Сонымен тау жыныстар тасымалдау қиындығы бойынша (I1) 5 класқа – ерекше қиындықпен тасымалдайтын тау жыныстарға жатады.

2. Иірім түрін, пайдаланатын терең қазу жүйесін, жұмыс алаңының тереңдігін еске ала отырып локомотив ретінде электровоз EL-1/2 қабылдау. (2, 263-бет).

Электровоз EL-1/2 Техникалық сипаттамасы.

Тоқ түрі - тұрақты

Тоқ қабылдағыштағы кернеу - 1 500 В

Тіркелетін масса, Qсц - 150 т

Сағат режимінің қуаты - 2 100 квт

Сағат мерзіміндегі жылдамдығы - 30,5 км/сағ

Оське түсетін салмақ - 250 н

Қисықтың ең аз радиусы - 60 м

Тау жыныстарды тасымалдау үшін думпкарларды пайдалану.

3.Поездың пайдалы массасын жетекті көтеріліс пен біркелкі және ең аз есептелген жылдамдықпен жүргенде мына төмендегі формуладан табамыз. (1; 248 бет).

мұндағы Qсц – локомотивтің тіркелетін массасы, 150 т;

- локомотивтің дөңгелектерінің және рельстердің бірі мен бірі ілінісу коэффициенті, жүру кезінде Yдв= 0,22-0,26 (1, 244-бет);





sdamzavas.net - 2020 год. Все права принадлежат их авторам! В случае нарушение авторского права, обращайтесь по форме обратной связи...